(ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ)
Mητροπολίτου Αὐλῶνος ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Τήν πρώτη Κυριακή τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς γιορτάζουμε καί πανηγυρίζουμε τῆς ἁγίας και ἀμωμήτου Ὀρθοδοξίας μας τήν ἑορτή. Κάθε ὀρθόδοξος χαίρει, ἀγάλλεται, γιορτάζει! Γιορτάζει τή νίκη τῆς Ἀλήθειας, χαίρει γιά τόν θρίαμβο τῆς πίστεως, ἀγάλλεται, γιατί ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι ἡ νίκη πού νίκησε τόν κόσμο.
Ἡ Ἐκκλησία ἔδωσε τήν πιό σκληρή καί ἀδυσώπητη μάχη μέ τό ψέμα καί τήν αἴρεση, πού θέλησε μέ τή διαστροφή καί τήν παραχάραξη τῆς Ἀληθείας νά ἀλλοιώσει τή θεανδρικότητα τοῦ προσώπου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, κάνοντάς Τον παιχνίδι καί γύμνασμα τῆς ἀνθρωπίνης διαλεκτικῆς. Πολέμησε καί νίκησε!
Ὅμως ἐτούτη ἡ γιορτή δέν φέρνει στό νοῦ μας μόνο τούς ἀγῶνες τῆς Ἐκκλησίας κατά τῶν αἰρέσεων, ἀλλά ὁδηγεῖ κάθε ὀρθόδοξη ψυχή στίς πνευματικές διαστάσεις τῆς ἁγίας μας Ἐκκλησίας, πού συνθέτουν τήν Ὀρθοδοξία της! Ἐνῶ τό πρῶτο γεγονός θερίζει αἵματα μαρτύρων, διωγμούς καί διώξεις, θανάτους καί βασανιστήρια, ἐξορίες και φυλακίσεις, πόνους καί ποταμούς δακρύων, τό δεύτερο μᾶς χειραγωγεῖ στή σιωπή τῆς ἐρήμου καί στίς ὁλονύκτιες ἀγρυπνίες, στίς ἀκοίμητες προσευχές καί στίς θεοπτασίες τῶν ἁγίων Πατέρων πού «ὑφαίνουν» τό βίωμα τῆς Ὀρθοδοξίας.
Στό δεύτερο αὐτό γεγονός εἶναι προσαρτημένα ὅλα τά στοιχεῖα τῆς ὀρθοδόξου πνευματικότητας, ὅπως ἡ βυζαντινή ζωγραφική καί ἀρχιτεκτονική, ἡ βυζαντινή μουσική καί προπαντός ἡ λειτουργική ζωή τῆς Ὀρθοδοξίας, πού κάνει ὅλες τίς ἐκδηλώσεις τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς τραγούδι καί ὕμνο γιά τό Θεό καί τήν Δημιουργία.
Ἐμεῖς οἱ ὀρθόδοξοι, πού ζοῦμε μέσα σέ αὐτόν τόν «κόσμο» τῆς ἁγίας μας ὀρθοδοξίας, εἶναι δύσκολο νά συνειδητοποιήσουμε τό μέγεθος πού κρύβει καί τό βάρος πού καλύπτει! Ἐμεῖς, μᾶλλον, ζοῦμε στήν ἐπιφάνεια μιᾶς τυπολατρείας καί κάτω ἀπό τούς ὅρους τῆς «διαθήκης» βάσει τῆς ὁποίας κληρονομήσαμε μιά χωρίς ζωή καί πνοή πίστη. Αὐτό σημαίνει ἀποξένωση ἀπό τό γνήσιο πνεῦμα τῆς Ὀρθοδοξίας μας.
Γνωρίζουμε π.χ. περισσότερο τίς ἀδυναμίες τῆς ἀνθρώπινης ὀργάνωσης τῆς Ἐκκλησίας, δηλαδή τοῦ ἱεροῦ κλήρου, ἀπό τήν ἴδια τήν οὐσία τῆς Ἐκκλησίας. Γι’ αὐτό ἡ Ὀρθοδοξία δέν εἶναι αὐτό πού νομίζουν, ἴσως, οἱ περισσότεροι. Ἀς ποῦμε λίγος ἀνθρωπισμός, μιά πράξη καλοσύνης, ἕνας καλός χαρακτήρας ἤ μία κοινωνικά μετρημένη καί συγκρατημένη ζωή.
Ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι ἡ ἀλήθεια γιά τόν Ἰησοῦ Χριστό πρῶτα. Οὔτε κάτι περισσότερο οὔτε κάτι λιγότερο, ἀλλά αὐτό πού ἀκριβῶς εἶναι, πού οὐσιαστικά σημαίνει καί δηλώνει τό Ὄνομά Του καί ἡ φανέρωσή Του στή γῆ. Ἴσως νά βόλευε πιό καλά τίς ἀνθρώπινες ἀπαντήσεις ὁ Θεάνθρωπος νά μήν ἦταν ἔτσι ὅπως Τόν ἐκφράζει ἡ χριστοκεντρική καί εὐαγγελική Ὀρθοδοξία!
Ὅμως τί εἶναι αὐτό πού συνιστᾶ τήν Ὀρθοδοξία; Ἡ ἀκρίβεια τοῦ μέτρου! Ἡ ἀκρίβεια τῆς Ἀληθείας τοῦ Θεοῦ, ὄχι σύμφωνα μέ τό μέτρο καί τίς ἀπαιτήσεις τῆς λογικῆς, ἀλλά σύμφωνα μέ τό μέτρο τῆς Ἀποκάλυψης καί τῆς Ἐνσάρκωσης τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Το ἀντίθετο συνιστᾶ τήν αἴρεση. Ὀρθοδοξία εἶναι ὁ Θεάνθρωπος μαζί μας καί ἐμεῖς μαζί Του. Ὀρθοδοξία εἶναι μία διαρκής χαριστήριος ὠδή στόν Κύριο. Ὀρθοδοξία εἶναι μία τέλεια βιοθεωρία στά ὅρια τῆς μαρτυρίας τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Ἡ αἵρεση, ἡ ὁποιαδήποτε αἵρεση, ἀπό τίς παλιότερες μέχρι τίς νεότερες κινεῖται μέ ἀντίθετες προθέσεις καί διαθέσεις. Θέλει ὁ Ἱησοῦς Χριστός νά προσκολληθεῖ στά μέτρα καί στήν ἔκταση τῆς ἀνθρώπινης λογικῆς. Γι’ αὐτή τήν ὑπόθεση μᾶς προειδοποιεῖ ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ὅταν λέει πώς δέν πρέπει νά συσχηματιζόμαστε μέ τά σχήματα τοῦ κόσμου τούτου.
Ὁ ἄνθρωπος, ὅταν δέν μπορεί νά συλλάβει τό ἄπειρο καί τό ἀκατάληπτο τοῦ Θεοῦ, δέν ταπεινώνεται μπροστά Του, ἀλλά Τόν «μικραίνει». Τόν «κόβει στά μέτρα του», ἔτσι πού νά μπορεῖ νά Τόν ἑρμηνεύει μέ τίς λογικές του δυνάμεις. Αὐτό ἔκανε σέ ὅλη τή δόλια ἱστορία της ἡ αἵρεση : Ἀγνόησε τό καθολικό κριτήριο τῆς Ἀλήθειας πού στήν ἁγία μας Ὀρθοδοξία εἶναι ἡ «Μία, Ἁγία, Καθολική καί Ἀποστολική Ἐκκλησία».
Διέγραψε τήν Ἱερά Παράδοση, πού εἶναι ἡ ζωντανή πραγματικότητα τοῦ βιώματος τῆς πίστεως καί οἱ τρόποι μέ τούς ὁποίους ἐκφράζεται αὐτό τό βίωμα καί μέ κριτήριο τήν ἐγωκεντρικότητα μίλησε γιά τόν Τριαδικό Θεό, τόν Θεάνθρωπο Κύριο καί τήν Ἐκκλησία Του καί, ἀσφαλῶς, ἀνάλογα ἔπραξε.
Ὅλες τίς αἱρετικές παραχαράξεις, τίς ὄχι καί εὐκαταφρόνητες, πολέμησε ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία. Γιά τήν Ἐκκλησία καμμία σκοπιμότητα καί κανένας συμβιβασμός δέν ἔχει τό δικαίωμα νά βάλει τό χέρι του καί νά ἀλλοιώσει τό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἐκεῖνος πού ἐπιχειρεῖ κάτι τέτοιο κόβει τόν ἑαυτό του ἀπό τήν κοινωνία τῶν πιστῶν καί αὐτοαφορίζεται ἀπό τήν Ἐκκλησία.
Τό ἱερό Εὐαγγέλιο, τό κήρυγμα τῶν ἁγίων Ἀποστόλων, ἡ διδασκαλία τῶν ἁγίων Πατέρων καί γενικά ἡ Ἱερά Παράδοση ἀποτελεῖ τό κριτήριο τῆς Ἀλήθειας τῆς Ἐκκλησίας, πού δέν εἶναι ἄλλη ἀπό τό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ὅλα αὐτά ἡ Ἐκκλησία συνοψίζοντάς τα στό θεσμό τῆς Συνόδου, πού ἔχει ἀποστολική προέλευση, διετύπωσε τό περιεχόμενο τῆς πίστεως στό Θεό μέ τό δόγμα, γιά νά θέσει ἔτσι κάθε φραγμό στήν ἀνθρώπινη αὐθαιρεσία.
Ἡ ἀλήθεια δέν γίνεται δόγμα, ἄν δέν βεβαιωθεῖ καί βιωθεῖ μέσα στήν Ἐκκλησία. Γιά νά γίνει μία ἀλήθεια δόγμα τῆς Ἐκκλησίας καί ὄχι προσωπική γνώμη, πρέπει νά περάσει ἀπό τήν κοινότητα τῆς Ἐκκλησίας στό σύνολό της καί ὄχι μόνο ἀπό μερικούς ἀνθρώπους ἔστω καί χαρισματούχους εἴτε στή θεωρία εἴτε στήν πράξη. Ὅσοι ἀρνήθηκαν τή δογματική διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας βρέθηκαν ἔξω ἀπό αὐτήν, ἀφού ἀγάπησαν περισσότερο τό ψέμα καί ἔγιναν ἕνα μ’ ἐκείνον πού τό «φύτεψε» στή γῆ μας.
Ὁ Τριαδικός Θεός μας, τό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, τῆς Παναγίας μας δέν μπορεῖ τό καθένα Τους νά εἶναι ἔτσι ὅπως θά τό ἤθελε ὁ ἄνθρωπος, ἀλλά ἔτσι ὅπως τό πιστεύει ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία καί τό διατυπώνει στό «Συνοδικό» τῆς Ζ’ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, δηλαδή: «…Οἱ Προφῆται ὡς εἶδον, οἱ Ἀπόστολοι ὡς ἐδιδαξαν, ἡ Ἐκκλησία ὡς παρέλαβεν, οἱ Διδάσκαλοι ὡς ἐδογμάτισαν, ἡ Οἰκουμένη ὡς συμπεφώνηκεν, ἡ Χάρις ὡς ἔλλαμψεν, ἡ Ἀλήθεια ὡς ἀποδέδεικται, τό ψεῦδος ὡς ἀπελήλατο, ἡ σοφία ὡς ἐπαρρησιάσατο, ὁ Χριστός ὡς ἐβράβευσεν∙ οὕτω φρονοῦμεν, οὕτω λαλοῦμεν, οὕτω κηρύσσομεν Χριστόν τόν ἀληθινόν Θεόν ἡμῶν…».
Αὐτόν τόν ἀληθινό Χριστό, πού εἶναι τῆς Ὀρθοδοξίας τό καύχημα καί ὁ θησαυρός , καλεῖται νά βιώσει μυσταγωγικά καί νά διαφυλάξει ὁ σύγχρονος πιστός, καθώς σήμερα μέ τή γενική ἀκαταστασία καί τήν αἵρεση τῶν συμβιβασμών ἡ ὀρθόδοξη πίστη ἔχει γίνει ὁ κυριότερος στόχος τοῦ ψεύδους καί τῆς συμβατικότητας.
