Με ιδιαίτερη λαμπρότητα γιορτάσθηκε η μνήμη του μαρτυρίου των 172 πατέρων και των 30 προσκυνητών οι οποίοι σφαγιάσθηκαν από τους Οθωμανούς στις 25 Αυγούστου του 1507 στην Ιερά Μονή Εικοσιφοινίσσης. Τα ονόματα τους έγιναν γνωστά από χειρόγραφο το οποίο είχε κλαπεί από τους Βουλγάρους κατακτητές και για πρώτη φορά μνημονεύθηκαν στη χθεσινή σχετική τελετή. Το χειρόγαφο επιστράφηκε στην Ιερά Μονή τον Οκτώβριο του 2023 από τον Μητροπολίτη Λαοδικείας κ. Θεοδώρητο κατ’ εντολήν του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου.
Στην εορτή συμμετείχαν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Λαοδικείας κ. Θεοδώρητος, ο οικείος ποιμενάρχης Μητροπολίτης Δράμας κ. Δωρόθεος, η Καθηγουμένη γερόντισσα Αντωνίνη και οι αδελφές της Μονής, οι βουλευτές κ. Δημήτριος Κυριαζίδης και κ. Αναστάσιος Νικολαΐδης, ο αντιπεριφερειάρχης κ. Μιχάλης Μουρβετίδης, Αγιορείτες Πατέρες, ο πρωτοσύγκελλος της Ι. Μητροπόλεως Βελγίου κ. Φιλάδελφος, ιερείς της Μητροπόλεως Δράμας, ο μελετητής των χειρογράφων καθηγητής κ. Γεώργιος Παπάζογλου και πλήθος πιστών.
Στη σχετική ομιλία του ο Μητροπολίτης Λαοδικείας εξήρε τη θρησκευτική και εθνική προσφορά της Ιεράς Μονής στο διάβα των αιώνων, ενώ ο Μητροπολίτης Δράμας εξέθεσε με στοιχεία (εμφανίσεις και μυροβλυσία) την αγιότητα των αναιρεθέντων Πατέρων.
Παραθέτουμε τη σχετική ευχή μνημονεύσεως: Εὐχή ἐπί τοῖς βιαίως τε καί μαρτυρικῶς ἀναιρεθεῖσι Μοναχοῖς καί Προσκυνηταῖς τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Παναγίας Εἰκοσιφοινίσσης:
Εὐλογητός εἶ, Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ὁ Θεός ἡμῶν, ὅτι ἐν πάσαις γενεαῖς ἐβλάστησαν μάρτυρες καί ὁμολογηταί τῆς σωτηρίου πίστεως καί ὁμολογίας σου· ἡμεῖς δέ ἠλεήθημεν καί κατηξιώθημεν τῆς χάριτός σου, ὥστε ἀνευρεθῆναι καί τιμηθῆναι τά ὀνόματα τῶν ἐνταῦθα ὑπέρ σοῦ σφαγιασθέντων μοναστῶν τε καί μιγάδων, τῶν μακαρίων μαρτυρικῶν διδασκάλων τῆς ἀλήκτου ἀγαπήσεώς σου.
Σύ, ὁ προειδώς τό πρός σέ φίλτρον τῆς ὁλοτελοῦς αὐτῶν προαιρέσεως, συνέκαλεσας μυστικῶς καί ἐσφράγισας εἰς τελείωσιν τούς αὐτοπροαιρέτους Σου μάρτυρας, ἐν ταύτῃ τῇ παλαιφάτῳ καί σεβασμίᾳ Μονῇ τῆς Θεοτόκου καί Ἀειπαρθένου Μαρίας τῆς Μητρός Σου, τῆς καί Εἰκοσιφοινίσσης καλουμένης τοῦ Παγγαίου, βιαίως σφαγιασθέντας τε και μαρτυρικῶς συναποιχομένους πάντας, τῇ εἰκοστῇ πέμπτῃ τοῦ μηνός Αὐγούστου τοῦ ἔτους χιλιοστοῦ πεντακοσιοστοῦ καί ἑβδόμου.
Σύ, ὁ ἀοράτως συνών ἐν ταῖς αἱματεκχύσεσι τῶν Ἁγίων Σου, ἐθάῤῥυνας τήν προαίρεσιν αὐτῶν καί τήν γνώμην, τήν τε γενναιότητα καί τήν τελείαν ἄθλησιν τῆς πρός Σέ ἀγάπης.
Σύ εἶ καί ὁ χορηγῶν τοῖς ἁγίοις Σου Μάρτυσι τῶν ἀμοιβῶν τάς ἀντιδόσεις.
Πάντες γάρ οὗτοι οἱ γενναῖοι Ἀθληταί, τόν ἐπί γῆς ἀγῶνα καλῶς διαπεράσαντες, τήν πίστιν τηρήσαντες καί τήν ἄθλησιν καλῶς ὑπομείναντες, τοῖς μέν Ἀγγέλοις γεγόνασι ποθεινοί, τοῖς δέ δαίμοσι φοβεροί, καί ἡμῖν τοῖς δούλοις Σου ὐπογραμμός τελειώσεως καί σωτηρίας.
Διό καί ἐκ τῶν χειρῶν Σου, Κύριε, εἰλήφασι στέφος ἄφθαρτον.
Τήν θυσίαν οὖν αὐτῶν θεωροῦντες νοερῶς, σήμερον, εὐχαριστοῦμέν Σοι, Κύριε, ὁ Σωτήρ τῶν ψυχῶν καί τῶν σωμάτων ἡμῶν. Ἐν ἀγαλλιάσει μνημονεύομεν τά ὀνόματα πάντων τούτων, τῶν ἐνταῦθα ἀναιρεθέντων ἑκατόν ἑβδομήκοντα καί δύο πατέρων τῆς Ἱερᾶς Μονῆς ταύτης, ὡς καί τῶν τριάκοντα εὐλαβῶν προσκυνητῶν αὐτῆς, ἅτινα καί καταγράφονται ἐν βίβλῳ ζωῆς μετά τῶν Ἁγίων ἐν τῇ βασιλείᾳ Σου.
Καί δεόμεθά σου, Κύριε, ἵλεως γενοῦ πᾶσιν ἡμῖν, τοῖς συνελθοῦσιν εἰς αἶνον τῶν Ἁγίων σου, ἐν τῇ λιτανείᾳ ταύτῃ, καί δοξαζόντων τό ὄνομά Σου τό ἅγιον, διά τό ἀπερινόητον μυστήριον τῆς περί αὐτούς τε καί πάντας σωτηρίου θείας προνοίας Σου· πρεσβείαις τῶν μαρτύρων Σου τῶν Ἱερομονάχων Μαξίμου, Μακαρίου, Παχωμίου, Βησσαρίωνος, Βησσαρίωνος, Μηνᾶ, Ἰωσήφ, Ματθαίου, Σεραπίωνος, Σωφρονίου, Καλλινίκου, Σάββα, Καλλινίκου, Παρθενίου, Παχωμίου, Ἰωάσαφ, Ἀζαρίου, Σεραπίωνος, Κυρίλλου, Βησσαρίωνος, Γρηγορίου, Γερμανοῦ, Γενναδίου καί Ξενοφῶντος·
τῶν μαρτύρων Ἱεροδιακόνων Γρηγορίου, Συμεών καί Ἰωάσαφ·
τῶν ὁσιομαρτύρων Μοναχῶν Δομετιανοῦ, Ματθαίου, Γερασίμου, Διονυσίου, Νικάνδρου, Διονυσίου, Γρηγορίου, Δαμιανοῦ, Ἀρσενίου, Γρηγορίου, Γεδεών, Ἰλαρίωνος, Διονυσίου, Γαβριήλ, Γερβασίου, Ραφαήλ, Συμεών, Μάρκου, Παχωμίου, Γερασίμου, Ἰωακείμ, Ἰωαννικίου, Κυπριανοῦ, Κοσμᾶ, Ἰωάσαφ, Καλουδίου, Συμεών, Γερβασίου, Διονυσίου, Δομετίου, Βασιλείου, Γερβασίου, Ραφαήλ, Γενναδίου, Μακαρίου, Δημητρίου, Καλλινίκου, Μαλαχίου, Ἰλαρίωνος, Καλλινίκου, Νικοδήμου, Νικάνδρου, Καλλινίκου, Νήφωνος, Διονυσίου, Σάββα, Κυρίλλου, Ἰωσήφ, Δαμιανοῦ, Δαμασκηνοῦ, Νικοδήμου, Δανιήλ, Ἰακώβου, Δανιήλ, Ἰακώβου, Δανιήλ, Μαλαχίου, Χαρίτωνος, Ἰωάννου, Παχωμίου, Μεθοδίου, Ἰακώβου, Ανθίμου, Μαξίμου, Κασσιανού, Δανιήλ, Κωνσταντίνου, Ἰγνατίου, Ἰωαννικίου, Σωφρονίου, Ἰώβ, Βησσαρίωνος, Μιχαήλ, Παρθενίου, Νεκταρίου, Θεοφάνους, Ἰωακείμ, Νικάνδρου, Δανιήλ, Γεωργίου, Κυπριανοῦ, Γερμανοῦ, Γενναδίου, Θεοδοσίου, Γεδεών, Ἰωακείμ, Χριστοφόρου, Συ[ι]λβέστρου, Κυρίλλου, Γεδεών, Δαμασκήνου, Σάββα, Ἰωαννικίου, Γερβασίου, Συμεών, Ἰωάσαφ, Ἰωάννου, Ἰώβ, Κυρίλλου, Νείλου, Θεοδοσίου, Μανασσῆ, Μακαρίου, Παύλου, Κοσμᾶ, Καλλινίκου, Δοσιθέου, Χριστοφόρου, Θεοδοσίου, Ἀντωνίου, Χαρίτωνος, Χριστοφόρου, Κοσμᾶ, Ἰωαννικίου, Γερασίμου, Γερασίμου, Θεοδοσίου, Χαρίτωνος, Θεοδούλου, Κυρίλλου, Ἀρσενίου, Μελετίου, Γερμανοῦ, Γεροντίου, Γεροντίου, Γρηγορίου, Παϊσίου, Κυπριανοῦ, Παχωμίου, Προκοπίου, Παφνουτίου, Μακαρίου, Ἰωαννικίου, Μαρδαρίου, Θεωνᾶ, Παχωμίου, Παλλαδίου, Μακαρίου, Δαμασκηνοῦ, Δαμιανοῦ, Νείλου, Ρωμανοῦ, Νεκταρίου, Τιμοθέου, Ἰερεμίου καί Ἰακώβου·
πρεσβείαις δέ καί τῶν νεομαρτύρων προσκυνητῶν τῆς Ἱερᾶς Μονῆς ταύτης Εὐφροσύνης, Μακαρίας, Ξένης, Καλλινίκης, Σολομονῆς, Δοσιθέας, Λεοντίας, Ἀνθίμης, Ἀγγελίνας, Εἰρήνης, Κυριακῆς, Μιχαήλ, Μανουήλ, Νικολάου, Γεωργίου, Ἠλία, Ἰωάννου, Μαρίας, Βλάϊκου, Ἄρμου, Νικολάου, Τύχης, Ἀλεξίου, Εἰρήνης, Μηραλῆ, Καλῆς, Ἰωάννου, Μαρίας, Μαρίας και Ποταπᾶ.
Ὅτι σύ εἶ μόνος Ἅγιος καί ἐν ἁγίοις ἀναπαυόμενος καί σοί τήν δόξαν καί εὐχαριστίαν και προσκύνησιν ἀναπέμπομεν σύν τῷ ἀνάρχῳ σου Πατρί καί τῷ παναγίῳ καί ἀγαθῷ και ζωοποιῷ σου Πνεύματι, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.
