Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου
Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἀποστολικῆς Διακονίας

τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Μνήμη τῆς ἁλώσεως τῆς Βασιλίδος τῶν πόλεων, τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἐν ἔτει 1453, καί τῆς θυσίας τοῦ τελευταίου αὐτοκράτορος Κωνσταντίνου Παλαιολόγου.

Θρῆνος Δούκα1 γιά τήν ἅλωση τῆς Κωνσταντινουπόλεως

[ΧLΙ] [1] Ὦ Πόλις, Πόλις, πόλεων πασῶν κεφαλή· ὦ Πόλις, Πόλις, κέντρον τῶν τεσσάρων τοῦ κόσμου μερῶν· ὦ Πόλις, Πόλις, χρι-στιανῶν καύχημα καί βαρβάρων ἀφανισμός· ὦ Πόλις, Πόλις, ἄλλη παράδεισος φυτευθεῖσα πρός δυσμάς, ἔχουσα ἔνδον φυτά παντοῖα βρίθοντα καρπούς πνευματικούς.

[2] Ποῦ σου τό κάλλος παράδεισε· Ποῦ σου ἡ τῶν χαρίτων τοῦ πνεύματος εὐεργετική ρῶσις ψυχῆς τέ καί σώματος; Ποῦ τά τῶν ἀποστόλων τοῦ Κυρίου μου σώματα τά πρό πολλοῦ φυτευθέντα ἐν τῷ ἀειθαλεῖ παραδείσω, ἔχοντα ἐν μέσῳ τούτων τό πορφυροῦν ἱμάτιον, τήν λόγχην, τόν σπόγγον, τόν κάλαμον, ἅτινα ἀσπάζοντες ἐφανταζόμεθα τόν ἐν σταυρῷ ὑψωθέντα ὁρᾶν· ποῦ τά τῶν ὅσιων λείψανα; Ποῦ τά τῶν μαρτύρων; ποῦ τά τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου καί τῶν λοιπῶν βασιλέων πτώματα; αἱ ἀγυιαί, τά περίαυλα, αἱ τρίοδοι, οἱ ἀγροί, οἱ τῶν ἀμπέλων περιφραγμοί, τά πάντα πλήρη, μεστά λειψάνων ἁγίων, σωμάτων εὐγενῶν, σωμάτων ἀγενῶν, ἀσκητῶν, ἀσκητριῶν. Ὦ τῆς ζημίας «Ἔθεντο, Κύριε, τά θνησιμαῖα τῶν δούλων σου βρώματα τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ, τάς σάρκας τῶν ὁσίων σου τοῖς θηρίοις τῆς γῆς κύκλῳ τῆς Νέας Σιῶν καί οὐκ ἦν ὁ θάπτων».

[3] Ὦ ναέ, ὦ ἐπίγειε οὐρανέ, ὦ οὐράνιον θυσιαστήριον, ὦ θεῖα καί ἱερά τεμένη, ὦ κάλλος ἐκκλησιῶν, ὦ βίβλοι ἱεραί καί Θεοῦ λόγια, ὦ νόμοι παλαιοί τέ καί νέοι, ὦ πλάκαι γραφεῖσαι Θεοῦ δακτύλῳ , ὦ εὐαγγέλια λαληθέντα Θεοῦ στόματι, ὦ θεολογίαι σαρκοφόρων ἀγ-γέλων, ὦ διδασκαλίαι πνευματοφόρων ἀνθρώπων, ὦ παιδαγωγίαι ἡμιθέων ἡρώων, ὦ πολιτεία, ὦ δῆμος, ὦ στρατός ὑπέρ μέτρον τό πρίν, νῦν δ’ ἀφανισθεῖς ὡς ποντιζομένη ναῦς ἐν τῷ πλεῖν, ὦ οἰκίαι καί παντοδαπά παλάτια καί ἱερά τείχη, σήμερον συγκαλῶ πάντα καί ὡς ἔμψυχα συνθρηνῶ, τόν Ἰερεμίαν ἔχων ἔξαρχον τῆς ἐλεεινῆς τραγωδίας.

[4] «Πῶς ἔκαθισεν μόνη ἡ πόλις ἡ πεπληθυμένη λαῶν; Ἐγεννήθη ὡς χήρα ἡ πεπληθυμένη ἐν ἔθνεσιν, ἄρχουσα ἐν χώραις ἐγεννήθη εἰς φόρον. Κλαίουσα ἔκλαυσεν ἐν νυκτί καί τά δάκρυα αὐτῆς ἐπί τῶν σιαγόνων αὐτῆς καί οὔχ ὑπάρχει ὁ παρακαλῶν αὐτήν ἀπό πάντων τῶν ἀγαπώντων αὐτήν. Πάντες οἱ φιλοῦντες αὐτήν ἠθέτησαν ἐν αὐτῇ, ἐγένοντο αὐτῇ εἰς ἐχθρούς. Μετῳκίσθη ἡ Ἀσία ἀπό ταπει-νώσεως αὐτῆς καί ἀπό πλήθους δουλείας αὐτῆς. Ἐκάθισεν ἐν ἔθνε-σιν, οὔχ εὖρεν ἀνάπαυσιν. Πάντες οἱ καταδιώκοντες αὐτήν κατέλα-βον αὐτήν ἀνά μέσον τῶν θλιβόντων. Ὁδοί πόλεως πενθοῦσιν παρά τό μή εἶναι ἐρχόμενους εἰς ἑορτήν. Πᾶσαι αἱ πῦλαι αὐτῆς ἠφανι-σμέναι. Οἱ ἱερεῖς αὐτῆς ἀναστενάζουσιν, αἱ παρθένοι αὐτῆς ἀγόμε-ναι καί αὐτή πικραινομένη ἐν ἑαυτῇ. Ἐγένοντο οἱ θλίβοντες αὐτήν εἰς κεφαλήν καί οἱ ἐχθροί αὐτῆς εὐθηνοῦσιν, ὅτι Κύριος ἐταπείνω-σεν αὐτήν ἐπί τό πλῆθος τῶν ἀσεβειῶν αὐτῆς. Τά νήπια αὐτῆς ἐπο-ρεύθη ἐν αἰχμαλωσίᾳ κατά πρόσωπον θλίβοντος. Καί ἐξῆλθεν ἐκ θυγατρός Σιῶν πᾶσα ἡ εὐπρέπεια αὐτῆς. Ἐγένοντο οἱ ἄρχοντες αὐ-τῆς ὡς κριοί οὔχ εὑρίσκοντες νομήν καί ἐπορεύοντο ἐν οὐκ ἱσχύϊ κατά πρόσωπον διώκοντος. Ἰδόντες οἱ ἐχθροί αὐτῆς ἐγέλασαν ἐπί μετοικεσίᾳ αὐτῆς. Ἁμαρτίαν ἥμαρτεν Ἱερουσαλήμ διά τοῦτο εἰς σά-λον ἐγένετο.

[5] Χεῖρα αὐτοῦ ἐξεπέτασεν ὁ θλίβων ἐπί πάντα τά ἐπιθυμήματα αὐτῆς, εἶδε γάρ ἔθνη εἰσελθόντα εἰς τό ἁγίασμα αὐτῆς, ἅ ἐνετείλω μή εἰσελθεῖν εἰς τήν ἐκκλησίαν σου. Πᾶς ὁ λαός αὐτῆς καταστε-νάζοντες, ζητοῦντες ἄρτον. Ἔδωκαν τά ἐπιθυμήματα αὐτῆς ἐν βρώ-σει, τοῦ ἐπιστρέψαι ψυχήν. Ἴδε, Κύριε, καί ἐπίβλεψον πάντες οἱ πα-ραπορευόμενοι ὁδόν ἐπιβλέψατε καί ἴδετε εἰ ἐστίν ἄλγος κατά τό ἄλγος μου, δ’ ἐπεφύλλισέν μοί. Ἐξ ὕψους αὐτοῦ ἐξαπέστειλε πῦρ ἐν τοῖς ὀστέοις μου καί κατήγαγεν αὐτό ἐπ’ ἐμέ. Διεπέτασε δίκτυον τοῖς ποσί μου· ἀπέστρεψεν μέ εἰς τά ὀπίσω, ἔδωκέν με ἠφανισμένην, ὅλην τήν ἡμέραν ὀδυνωμένην.

[6] Ἐξῆρε πάντας τούς ἰσχυρούς μου ὁ Κύριος ἐκ μέσου μου· ἐκά-λεσεν ἐπ’ ἐμέ καιρόν τοῦ συντρῖψαι ἐκλεκτούς μου. Ληνόν ἐπάτησε Κύριος παρθένω θυγατρί Ἰούδα. Ἐπί τούτοις ἐγώ κλαίω. Ἐγένοντο οἱ υἱοί μου ἠφανισμένοι, ὅτι ἐκραταιώθη ὁ ἐχθρός.

[7] Δίκαιός ἐστι Κύριος, ὅτι τό στόμα αὐτοῦ παρεπίκρανα. Ἀκού-σατε δή, πάντες λαοί, καί ἴδετε τό ἄλγος μου· αἱ παρθένοι μου καί οἱ νεανίσκοι μου ἐπορεύθησαν ἐν αἰχμαλωσίᾳ μου. Ἐκάλεσα τούς ἐραστάς μου, οὗτοι δέ παρελογίσαντό με· οἱ ἱερεῖς μου καί οἱ πρεσβύτεροί μου ἐν τῇ πόλει ἐξέλιπον.

[8] Ἀκούσατε δή, ὅτι στενάζω ἐγώ.

[9] Ἐγένετο Κύριος ὡς ἐχθρός καί ἐξέσπασεν ὡς ἄμπελον τό σκή-νωμα αὐτοῦ, διέφθειρεν ἑορτήν αὐτοῦ. Ἐπιλαθέσθαι ἐποίησε Κύ-ριος ἐν τῇ πόλει ἑορτῆς καί σαββάτου καί παρώξυνεν ἐν ἐμβριμή-ματι ὀργῆς αὐτοῦ βασιλέα καί ἱερέα. Ἀπώσατο Κύριος θυσιαστή-ριον αὐτοῦ, ἀπετίναξεν ἁγίασμα αὐτοῦ, συνέτριψεν ἐν χειρί αὐτοῦ τεῖχος βαρέων αὐτῆς. Φωνήν πολέμου ἔδωκαν ἐν οἴκῳ Κυρίου ὡς ψαλμόν Λευϊτῶν ἐν ἡμέρᾳ ἑορτῆς.

[10] Ἴδε, Κύριε, καί ἐπίβλεψον, τίνι ἐπεφύλλισας οὕτως. Ἐφονεύθη-σαν νήπια θηλάζοντα μαστούς. Εἰ ἀποκτενοῦσιν ἐν ἁγιάσματι Κυρίου ἱερέα καί προφήτην; Ἐκοιμήθησαν εἰς γῆν ἐξόδων παιδά-ριον καί πρεσβύτης· παρθένοι μου καί νεανίσκοι μου ἐπορεύθησαν εἰς αἰχμαλωσίαν.

[11] Συνετέλεσε Κύριος θυμόν αὐτοῦ, ἐξέχεεν θυμόν ὀργῆς αὐτοῦ καί ἀνῆψεν πῦρ ἐν τῇ πόλει καί κατέφαγε τά θεμέλια αὐτῆς.

[12] Μνήσθητι, Κύριε, τί ἐγένετο ἡμῖν. Ἐπίβλεψον καί ἴδε τόν ὀνει-δισμόν ἡμῶν. Ἡ κληρονομία ἡμῶν μετεστράφη ἀλλοτρίοις, οἱ οἶκοι ἡμῶν ξένοις. Ὀρφανοί ἐγεννήθημεν ὡς μή ἔχοντες πατέρα, μητέρες ἡμῶν ὡς χῆραι.

[13] Ἐδιώχθημεν, ἐκοπιάσαμεν, οὐκ ἀνεπαυσάμεθα.

[14] Οἱ πατέρες ἡμῶν ἥμαρτον καί οὐχ ὑπάρχουσιν καί ἡμεῖς τά ἀνομήματα αὐτῶν ὑπέσχομεν. Δοῦλοι ἐκυρίευσαν ἡμῶν· λυτρούμε-νος οὐκ ἐστίν ἐκ τῆς χειρός αὐτῶν.

[15] Τό δέρμα ἡμῶν ὡς κλίβανος ἐπαλαιώθη, συνεσπάσθη ἀπό προ-σώπου καταιγίδος λιμοῦ.

[16] Ἐκλεκτοί ἐν μύλοις ἤλεσαν καί νεανίσκοι ἐπί ξύλοις ἀνεσκο-λοπίσθησαν. Πρεσβύται ἀπό πόλης κατέπεσον καί ἐκλεκτοί ἀπό ψαλμῶν αὐτῶν κατέπαυσαν. Κατελύθη χαρά καρδίας ἡμῶν, ἐξε-στράφη εἰς πένθος ὁ χορός ἡμῶν, ἔπεσεν ὁ στέφανος τῆς κεφαλῆς ἡμῶν· Οὐαί ἡμῖν, ὅτι ἡμάρτομεν. Περί τούτου ἐγεννήθη ὀδυνηρά ἡ καρδία ἡμῶν περί τούτου ἐσκότασαν οἱ ὀφθαλμοί ἠμῶν. Ἐπί τῇ Νέᾳ Σιών, ὅτι ἠφανίσθη, ἀλώπεκες διῆλθον ἐν αὐτῇ. Σύ δέ Κύριε, εἰς τόν αἰώνα κατοικεῖς, ὁ θρόνος σου εἰς γενεάν καί γενεάν. Ἵνα τί εἰς νεῖκος ἐπιλήσῃ ἡμῶν, καταλείψης ἡμᾶς εἰς μακρότητα ἡμερῶν; Ἐπί-στρεψον ἡμᾶς, Κύριε, πρός σέ καί ἐπιστραφησόμεθα· καί ἀνακαι-νισθῇ ἡμέρα ἡμῶν καθώς ἔμπροσθεν ὅτι ἀπωθούμενος ἀπώσω ἡμᾶς, ὠργίσθης ἐφ’ ἡμᾶς ἕως σφόδρα».

[17] Οὗτοι οἱ θρῆνοι καί οἱ κοπετοί τοῦ Ἰερεμίου, οὗς ἐκόψατο ἐν τῇ ἁλώσει τῆς παλαιᾶς Ἱερουσαλήμ, οἴομαι δέ καί περί τῆς νέας κα-λῶς τό πνεῦμα τῷ προφήτῃ ὑπέδειξεν.

[18] Ποία τοίνυν γλῶσσα ἐξισχύσει τοῦ εἰπεῖν καί λαλῆσαι τήν γε-νομένην ἐν τῇ Πόλει συμφοράν καί τήν δεινήν αἰχμαλωσίαν καί τήν πικράν μετοικίαν, ἥν ὑπέστη οὐκ ἀπό Ἱερουσαλήμ εἰς Βαβυλώνα ἤ εἰς Ἀσσυρίους, ἀλλ’ ἀπό Κωνσταντινουπόλεως εἰς Συρίαν, εἰς Αἴ-γυπτον, εἰς Ἀρμενίαν, εἰς Πέρσας, εἰς Ἀραβίαν, εἰς Ἀφρικήν, εἰς Ἰτα-λίαν, σποράδην, ἐν τῇ Ἀσίᾳ τῇ Μικρᾷ καί ἐν ταῖς λοιπαῖς ἐπαρχίαις. Καί ταῦτα πῶς; Ἐν τῇ Παφλαγονίᾳ ὁ ἀνήρ καί ἐν Αἰγύπτῳ ἡ γυνή καί τά τέκνα ἐν ἄλλοις τόποις σποράδην ἀλλοιούμενα ἀπό γλώττης εἰς γλώτταν καί ἀπ’ εὐσεβείας εἰς ἀσέβειαν καί ἀπό θείων Γραφῶν εἰς ἀλλόκοτα γράμματα.

[19] Φρῖξον, ἥλιε· καί σύ γῆ, στέναξον εἰς τήν παντελῆ ἐγκατάλειψιν τήν γενομένην ἐν τῇ ἡμετέρᾳ γενεᾷ παρά τοῦ δικαιοκρίτου Θεοῦ διά τάς ἁμαρτίας ἡμῶν. Οὐκ ἔσμεν ἄξιοι ἀτενίσαι τό ὄμμα εἰς οὐρα-νόν, εἰ μή μόνον κάτω νενευκότες καί εἰς γῆν τά πρόσωπα θέντες κράξωμεν «Δίκαιος εἰ, Κύριε, καί δικαία ἡ κρίσις σου· ἡμάρτομεν, ἠνομήσαμεν, ἠδικήσαμεν παρά πάντα τά ἔθνη. Καί πάντα ἅ ἐπή-γαγες ἡμῖν, ἐν ἀληθινῇ καί δικαία κρίσει ἐπήγαγες. Πλήν φεῖσαι ἡμῶν, Κύριε, δεόμεθα».

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου μάρτυρος Κυρίλλου, τοῦ ἐκ Καισαρείας.

Ὁ Ἅγιος Μάρτυς Κύριλλος ἔζησε τόν 3ο αἰώνα μ.Χ. καί καταγόταν ἀπό εἰδωλολατρική οἰκογένεια τῆς Καππαδοκίας. Ἐβα-πτίσθηκε Χριστιανός σέ νεαρά ἡλικία κρυφά ἀπό τούς γονεῖς του. Ὅταν ὁ πατέρας του ἐπληροφορήθηκε τό γεγονός, τόν ἔδιωξε ἀπό τήν πατρική οἰκία καί τόν ἀποκλήρωσε. Ὁ Ἅγιος συνελήφθη, ἐπειδή ἦταν Χριστιανός καί ὁδηγήθηκε ἐνώπιον τοῦ ἡγεμόνος, ὁ ὁποῖος, γιά νά τον δελεάσει, τόν ἔφερε σέ ἐπαφή μέ τόν πατέρα του καί ὑποσχέθηκε τήν ἀποκατάστασή του. Τότε ὁ Ἅγιος μέ πνευ-ματική ἀνδρεία ἀπάντησε: «Χαίρω, διότι ὑπομένω γιά τόν Χριστό. Ἀρνοῦμαι κάθε γήϊνη χαρά καί ὑλικό ἀγαθό, ἀφοῦ μπορῶ νά εἶμαι χαρούμενος καί πλούσιος στόν οὐρανό, διότι θά εἶμαι μαζί μέ τόν Θεό. Δέν φοβᾶμαι τό θάνατο, γιατί ὑπάρχει ἡ αἰώνια ζωή».

Ὁ ἡγεμόνας, ὅταν ἄκουσε τά λόγια αὐτά ἐταράχθηκε, ἀλλά δέν ἤθελε νά σκοτώσει ἕνα τόσο νέο ἄνθρωπο. Γι’ αὐτό προσπάθησε νά τόν κάνει νά ἀρνηθεῖ τόν Θεό καί νά θυσιάσει στά εἴδωλα μέ ἐκφοβισμούς. Ἄναψαν μιά μεγάλη φωτιά καί ἀπείλησαν, ὅτι θά τόν ρίξουν στίς φλόγες, γιά νά καεῖ. Ὁ Ἅγιος τούς παρακαλοῦσε νά τόν ὁδηγήσουν στό μαρτύριο, γιά νά φθάσει κοντά στόν Θεό. Ἔτσι ὁ Ἅγιος Κύριλλος ἀποκεφαλίσθηκε, τό ἔτος 251 μ.Χ., καί ἔλαβε τόν ἀμαράντινο στέφανο τῆς δόξας καί τοῦ μαρτυρίου.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη το γου ερομρτυρος Ὀλβιανοῦ, πι-σκπου πλεως ναας κα τν ατο μαθητν.

Εἶναι ἄγνωστος ὁ τόπος καταγωγῆς τοῦ Ἁγίου ἱερομάρτυρος Ὀλβιανοῦ. Ἄθλησε κατ τος χρνους το ατοκρτορος Μαξιμια-νο (286-305 μ.Χ.). Ἐξελέγη Ἐπίσκοπος Ἀναίας νου2 καί συνελφθη γι τν πρ τς Χριστιανικς πστεως δράση του. Ὁδηγηθείς νπιον το γεμνος τς Μικρᾶς σας Σξτου Αλια-νο, διατχθηκε ν θυσισει στ εδωλα μετ τν μαθητν του, νεωκρων το ναο τν εδλων, γριππνου κα Κλημεντου. Ὁ Ἅγιος μως, ἀφοῦ ρνήθηκε ν πακοσει, ποβλθηκε σέ σκληρ βασανιστρια, κατακαες μέ πυρακτωμνα σουβλιά στ σπλγχνα κα τ ντα. μμνων κα μετ ἀπό ὅλες αὐτές τίς φρικώδεις βασάνους στή Χριστιανικ πστη του, ὁδηγθηκε πρς τν νθύ-πατο, ποος διταξε ν τόν κάψουν μαζί μέ τούς μαθητές του.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Ἀνδρός καί τῆς Συζύγου αὐτοῦ.

Οἱ Ἅγιοι αὐτοί Μάρτυρες ἐτελειθησαν συντριβντες δι ξλων τ στ.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου μάρτυρος Ρεστιτούτου.

Ὁ Ἅγιος Μάρτυς Ρεστιτοῦτος ἐμαρτύρησε στή Ρώμη, τό ἔτος 299 μ.Χ., ἐπί αὐτοκράτορος Διοκλητιανοῦ (284-305 μ.Χ.).

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῆς ἁγίας παρθενομάρτυρος Θεοδοσίας, ἐν Καισαρείᾳ τῆς Παλαιστίνης ἀθλησάσης.

Ἡ Ἁγία Παρθενομάρτυς Θεοδοσία καταγόταν ἀπό τήν Τῦρο τς Φοινκης κα ἄθλησε κατ τος χρνους το ατοκρτορος Διοκλητιανο (284-305 μ.Χ.). Σέ λικα δέκα ὀκτώ τν διπρεπε τσο γι τν εσβεια, σο κα γι τ ζλο της πρ τς Χριστιανι-κς πστεως, διαδδουσα ατ μεταξ τν εδωλολατρισσν γυναικν κα λκουσα πολλές ἀπό ατές. Κατ τ πμπτο τος τν διωγμν, ερισκόμενη στήν Καισρεια τς Παλαιστνης, συνε-λφθη κα δέσμια ὁδηγθηκε νπιον το ρχοντος Ορβανο. πειδ ἡ Ἁγία δν πεθετο ν θυσισει στ εδωλα, διατχθηκε σκληρς βασανισμς αὐτῆς. Τς πεκπησαν ο μαστο κα τς καταξεσχσθησαν οἱ πλευρές, μιθανς δ πιεζόταν ν παρνηθεῖ τν Χριστ. Θεοδοσα, μ φων πού μλις κουγόταν, δλωσε κα πάλι, τι ταν κα θ παρμενε Χριστιαν. Ττε Ορβανς, γεμᾶτος ἀπό ργή, διταξε, φο βασανισθεῖ σκληρτερα, ν ριφθεῖ στ θλασσαν, ὅπου λαβε κα τν στφανο το μαρτυρου.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνμη το ἐν ἁγίοις πατρς μν Ἀλεξάνδρου, πατριρχου λεξανδρεας.

Εἶναι ἄγνωστος ὁ τόπος καταγωγῆς τοῦ Ἁγίου Ἀλεξάνδρου. Ἔζησε κατ τος χρνους το ατοκρτορος Κωνσταντνου το Μεγλου (306-337 μ.Χ.). Διαδχθηκε τν Ἀρχιεπσκοπο Ἀλεξαν-δρείας χιλλ κα πρξε πνευματικς πατέρας το Μεγλου θα-νασου, το κα διαδχου ατο στν ρχιεπισκοπικ θρνον τς λεξανδρινῆς Ἐκκλησίας. Στν ρχιεπισκοπικ θρνο νλθε τό ἔτος 313 μ.Χ. κα διακρινόταν γι τή βαθειά θεολογικ μρφωση, τν πρατητα το χαρακτρος κα τίς λοιπές ρετς του. ταν, τό ἔτος 319 μ.Χ., ὁ Ἄρειος δδαξε γιά πρώτη φορά τν αρεσή του, Ἅγιος λξανδρος προσπθησε πατρικά ν τόν πεσει ν νά μήν διαδίδει τίς πλανεμνες του δοξασίες, πλν μως ρειος, συνεπι-κουρομενος κα ἀπ λλους ὁμόφρονές του, ξακολουθοῦσε ν ποστηρζει ατές μέ τά δαιμονικά σοφίσματά του. Κατπιν τού-του, ἀφοῦ ἐκλήθηκε δύο φορές σέ πολογα νπιον το κλρου λεξανδρεας κα δέν συμμορφώθηκε, ποκπηκε ἀπό τό Σῶμα τς κκλησας κα ποκηρχθηκε ς σεβς κα βλσφημος.

Παρακαθσας ὁ Ἅγιος Ἀλέξανδρος, παρ τ γρς του, στν Α΄ Οἰκουμενική Σύνοδο, πού συνῆλθε στή Νίκαια τῆς Βιθυνίας, τό ἔτος 325 μ.Χ., κατακερανωσε τν ρειο διά τν λγων του, πο-γρψας μετ τν λλων Πατρων τν καταδκην ατο.

Ἀφοῦ ἐπέστρεψε στήν λεξνδρεια, ξακολοθησε ν γωνί-ζεται γι τ στερωση τς ρθοδξου πστεως μχρι τῆς κοιμήσεώς του, τό ἔτος 326 μ.Χ., κατπιν γονμου κα θεοφιλος ποιμαντορας δέκα τριῶν τν κα φο πβαλε ς διδοχ του τ μαθητ κα συμμαχητ του Μγα θανσιον († 18 Ἰανουαρίου).

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Μαξιμίνου, ἐπισκόπου Τρεβήρων.

Ὁ Ἅγιος Μαξιμῖνος ἐγεννήθηκε στό χωριό Σίλλυ κοντά στήν πόλη Πουατιέ τῆς Γαλλίας καί καταγόταν ἀπό ἀρχοντική οἰκογέ-νεια. Τό 332 μ.Χ. ἔγινε Ἐπίσκοπος Τρεβήρων καί ἀναδείχθηκε πο-λέμιος τοῦ Ἀρειανισμοῦ. Ὁ Ἅγιος ὑποδέχθηκε καί περιέθαλψε τόν Μέγα Ἀθανάσιο καί τόν Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Παῦλο. Ἔλαβε μέρος στή Σύνοδο τῆς Σαρδικῆς, τό 343 μ.Χ., μαζί μέ τόν Πάπα Ἰούλιο Α΄ καί τόν Κορδούης Ὅσιο, καί ὑπεστήριξε μέ ζῆλο τήν Ὀρθοδοξία.

Ὁ Ἅγιος πρέπει νά παραιτήθηκε ἀπό τόν ἐπισκοπικό θρόνο, ἀφοῦ τό ἔτος 347 μ.Χ. τόν εἶχε διαδεχθεῖ ὁ Παυλῖνος.

Ὁ Ἅγιος Μαξιμῖνος ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη, τό ἔτος 352 μ.Χ.3 καί ὁ Ἅγιος Ἱερώνυμος τόν περιγράφει ὡς ἕναν ἀπό τούς πιό θαρ-ραλέους Ἐπισκόπους τοῦ καιροῦ του.

Τ ατ μέρ, μνήμη τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Σισιννίου καί τῶν σύν αὐτῷ ἀθλησάντων Μαρτυρίου καί λεξάνδρου.

Οἱ Ἅγιοι Μάρτυρες Σισίννιος, ὁ διάκονος, Μαρτύριος καί Ἀλέξανδρος ἐμαρτύρησαν, τό ἔτος 397 μ.Χ., στό Μιλάνο τῆς Ἰτα-λίας ἀπό τούς εἰδωλολάτρες. Περί τοῦ μαρτυρίου αὐτῶν άνεφέρει ὁ Ἅγιος Ἀμβρόσιος, Ἐπίσκοπος Μεδιολάνων, καί ὁ Ἅγιος Ἱερώνυμος.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Μαξίμου, ἐπισκόπου Βερόνας.

Ὁ Ἅγιος Μάξιμος ἔζησε τόν 6ο αἰώνα μ.Χ. καί ἦταν Ἐπίσκο-πος Βερόνας τῆς Ἰταλίας. Ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Ἰερεμίου, τοῦ Δαμασκηνοῦ.

Ὁ Ὅσιος Ἰερεμίας ἔχει καταταγεῖ στή χορεία τῶν Ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἀντιοχείας. Ἀφοῦ ἀσκήτεψε θεοφιλῶς, ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῆς ἁγίας ὁσιομάρτυρος Θεοδοσίας, τῆς Κωνσταντινουπολιτίσσης.

Ἡ Ἁγία Ὁσιομάρτυς Θεοδοσία καταγόταν ἀπό τήν Κωνστα-ντινούπολη καί ἐγεννήθηκε π γονες πλουσους κα εσεβες. Σέ λικα ἑπτά τν, ἀφοῦ ἔμεινε ὀρφανή ἀπό πατέρα, εσλθε σέ μοναστήρι, που μετά ἀπό λίγο κρη μοναχ. Μετ τ θνατο κα τς μητέρας της, φο πούλησε κα διεμορασε στος πτωχος τ πρχοντ της, παλλαγεσα ἔτσι ἀπό τίς γήϊνες φροντδες, πιδό-θηκε μέ μεγαλύτερο ζῆλο στν πκτηση τς τελειτητος κα τν μοναχικν ρετν, σκούμενη στ μον τν ερισκόμενη πλησον το Σκοτεινο Φρατος κα πονομαζόμενη σπρου στρνη.

ταν νλθε στ θρνο Λων ὁ σαυρος (717-741 μ.Χ.), ἐξαπολύθηκε γριος διωγμς ναντον τν εκονοφλων κα τν ερν εκνων, δ πατριρχης Γερμανς, στερες προμαχνας τς ρθοδοξας, ἐκδιώχθηκε κα ντικαταστθηκε ἀπό τόν εκονομχο ναστάσιο. Κατ τν ναρξη το διωγμο διταξε τν καθαίρεση καί καταστροφ τς εκνος το Χριστο, ἡ ὁποία εὑρισκόταν π τς Χαλκς Πλης.

Ττε Θεοδοσα, π κεφαλς καλογραιν κα λλων γυναι-κν, ὅρμησαν κα κατρριψαν ἀπό τήν κινητή σκάλα τν σπαθάριο πού ἀνέβηκε, γιά νά καταστρέψει τήν εἰκόνα, κα μέ πέτρες καί ξῦλα πετθησαν κατ το Πατριαρχεου. Μπροστά σέ αὐτή τήν κατάσταση ὁ Πατριάρχης Ἀναστάσιος άναγκάσθηκε ν γκαταλεί-ψει τό Πατριαρχεῖο. Ἡ στρατιωτικ δναμη πού ἐπενέβη, λλες μν ἀπό τίς γυναῖκες φνευσε, λλες δ, μεταξ τν ποων κα τν Θεοδοσα, συνλαβε. Ἀπό τίς συλληφθεῖσες λλες μν ἐλευθρωσαν, λλες νκλεισαν στίς φυλακές ξαπστειλαν στήν ξορα, τν δ Θεοδοσα, φο κακοποησαν, τν ὁδγησαν στήν τοποθεσαν το Βος καί τήν κατσφαξαν, ἀφοῦ διεπέρασαν τν λαιμ της δι κρατος κριοῦ (730 μ.Χ.). Τ τμιο λεψαν της περισυνελγη κα ἐνταφιάσθηκες στ μον Δεξιοκρτους, πολλ δ θαματα πιτε-λοῦσε στούς πιστούς, πού προσέρχονταν μέ πίστη καί εὐλάβεια.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ὁσίων πατέρων ἡμῶν Βότου, Φήλικος καί Ἰωάννου, τῶν Ἐρημιτῶν.

O ΧΩΡΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΣΙΩΝ ΒΩΤΟΥ, ΦΗΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΙΩΑΝΝΟΥ

Οἱ Ὅσιοι Ἰωάννης, Βότος καί Φῆλιξ κατάγονταν ἀπό τήν Ἱσπανία καί ἔζησαν τόν 7ο καί 8ο αἰώνα μ.Χ4. Ὁ Βότος καί ὁ Φῆλιξ ἦσαν ἀδελφοί πού ἀπό ἀγάπη πρός τό μοναχικό βίο ἀναζη-τοῦσαν ἕνα ἐρημητήριο, γιά νά ζήσουν ἐκεῖ μέ ἄσκηση καί προσευ-χή. Τότε συνάντησαν σέ ἕνα σπήλαιο τοῦ ὄρους τῶν Πυρηναίων τόν Ὅσιο Ἰωάννη. Ἔμειναν μαζί του καί ἐκεῖνος ἀνέλαβε τήν πνευμα-τική καθοδήγησή τους. Ἐκοιμήθησαν καί οἱ τρεῖς μέ εἰρήνη, περί τό ἔτος 750 μ.Χ.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνμη τοῦ ἁγίου Ἐθελμπέρτου, βασιλέως τῆς ἀνατολικῆς Ἀγγλίας.

Ὁ Ἅγιος Ἐθελμπέρτος ἔζησε τόν 8ο αἰώνα μ.Χ. καί ἦταν εὐσε-βέστατος βασιλέας, ἀνατραφείς μέ παιδεία καί νουθεσία Κυρίου. Πολύ νέος διαδέχθηκε τόν πατέρα του στό θρόνο καί ἐβασίλευσε ἐπί σαράντα τέσσερα ἔτη. Διεκήρυττε, ὅτι ὅσο ὑψηλότερα εὑρίσκε-ται κάποιος, τόσο ταπεινότερος πρέπει νά εἶναι καί τήν πεποίθηση αὐτή ἐφάρμοζε ὡς κανόνα καί τρόπο βίου. Ἐπιθυμῶν νά ἐξασφα-λίσει διαδοχή, ἐζήτησε νά νυμφευθεῖ τήν Ἀλφρέδα, θυγατέρα τοῦ βασιλέως τῆς Μερσία Ὄφφα. Ἐφιλοξενήθηκε λίγες ἡμέρες στήν αὐλη τοῦ μέλλοντος πεθεροῦ του, ἐδολοφονήθηκε ὅμως πρίν τό γά-μο, τό ἔτος 794 μ.Χ., ἀπό ἀνθρώπους τῆς βασίλισσας, ἡ ὁποία ἐφιλοδοξοῦσε νά προσαρτήσει τό βασίλειό του στό ἰδικό τους.

Ὁ Ἅγιος Ἐθελμπέρτος ἐνταφιάσθηκε σέ ἄγνωστο τόπο, ὁ τάφος του ὅμως ἀποκαλύφθηκε δι’ οὐρανίου φωτός5.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμη τῆς ὁσίας ἡμῶν μητρός Ὑπομονῆς.

Ἡ Ὁσία Ὑπομονή καταγόταν ἀπό τήν Κωνσταντινούπολη. Ἦταν ἡ «Ἑλένη ἐν Χριστῷ τῷ Θεῷ πιστή Αὐγούστα…» καί αὐτο-κρατόρισσα Ρωμαίων ἡ Παλαιολογίνα. Ἦταν ἡ σύζυγος τοῦ αὐτο-κράτορος Μανουήλ Β΄ τοῦ Παλαιολόγου (1391-1425 μ.Χ.) καί μητέρα δύο στή συνέχεια αὐτοκρατόρων, τοῦ Ἰωάννου Η΄ Παλαιο-λόγου καί τοῦ Κωνσταντίνου τοῦ ΙΑ΄ Παλαιολόγου, τοῦ τελευταίου βυζαντινοῦ ἡρωϊκοῦ ἐθνομάρτυρος αὐτοκράτορος.

Ὁ ἱστορικός Χρυσολωρᾶς γράφει γιά τόν αὐτοκράτορα Μα-νουήλ Β΄ καί τή σύζυγό του Ἑλένη, τήν μετέπειτα Ὁσία Ὑπομονή: τούς διέκρινε «ὁσιότης μέν εἰς Θεόν, δικαιοσύνη δέ πρός ἀνθρώ-πους καί ἐπί πλέον κατοικοῦσε μέσα τους ὁ ἔρως πρός τόν Χρι-στόν». Ἦταν ἕνα ζεῦγος, πού ἐνῶ ἐπερνοῦσε ἀπό συνεχεῖς φοβερές ἐξωτερικές φουρτοῦνες, ὅμως μεταξύ του εἶχε συνευδοκία, δηλαδή κάτι περισσότερο ἀπό ὁμοφροσύνη καί ἀλληλοκατανόηση. Ἦταν «ἁγία Δέσποινα» (=ἁγία ἀρχόντισσα), κατά τόν ἱστορικό Γεώργιο Φραντζῆ, «καλή κἀγαθή ψυχή», κατά τόν Πλήθωνα.

Ἦταν στήριγμα τοῦ συζύγου της, διότι εἶχε μεγάλη πίστη καί μεγάλη ὑπομονή. Τούς υἱούς της τούς ἀνέτρεφε μέ παιδεία καί νουθεσία Κυρίου, ὥστε νά εἶναι πάντοτε μονοιασμένοι καί στήν καρδιά τους νά βασιλεύει ἡ πίστη καί κάθε ἀρετή. Ἀπό αὐτούς δυό ἔγιναν αὐτοκράτορες, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ ἕνας, ὁ Κωνσταντῖνος ὁ ΙΑ΄, ἔγινε θρύλος καί ἔμπνευση στό Ἑλληνικό Γένος. Τά ἄλλα τέσσερα ἔγιναν ἡγεμόνες στήν Πελοπόννησο καί τή Θεσσαλονίκη. Ἀπό αὐτούς οἱ τρεῖς ἔγιναν στό τέλος μοναχοί. Οἱ δύο θυγατέρες της σέ παιδική ἡλικία ἀπεβίωσαν.

Ὅταν ἀπέθανε ὁ σύζυγός της, ἡ Ἁγία ἔγινε μοναχή σ’ ἕνα μοναστήρι ἔξω ἀπό τήν Κωνσταντινούπολη καί ἔλαβε τό ὄνομα Ὑπομονή. Μετά εἰκοσιπέντε χρόνια μοναχικῆς ζωῆς ἐκοιμήθηκε ὁσίως μέ εἰρήνη, τό ἔτος 1450 μ.Χ., τρία χρόνια πρίν τήν ἅλωση τῆς Κωνσταντινουπόλεως.

Ὁ γνωστός λόγιος τῆς ἐποχῆς ἐκείνης Γεώργιος Γεμιστός ἤ Πλήθων γράφει γι’ αὐτήν, ὅτι διέθετε «σύνεσιν καί τελείαν σωφρο-σύνην» σέ τέτοιο βαθμό τελειότητος πού λίγες μοναχές τήν ἔφθαναν.

Καί πρίν γίνει μοναχή –ἀναφέρει ἕνας ἄλλος σύγχρονός της– ἦταν τό καύχημα γιά τόν ἄνδρα της καί τά παιδιά της, ἀλλά καί καύχημα γιά τό λαό τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Ὁ Πλήθων γράφει ἀκόμα ὅτι, «Δέν εἶναι εὔκολο νά βρεῖ κανείς ὅμοια μ’ αὐτήν γυναῖκα, ἀνάμεσα σέ ἄλλες πού ἔχουν τά ἴδια ἀξιώματα, οὔτε ἄλλη μέ τόσα χαρίσματα καί τόσες ἐνάρετες πράξεις».

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου νεομάρτυρος Ἀνδρέου, τοῦ Ἀργέντου.

Ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Ἀνδρέας ὁ Ἀργέντης καταγόταν ἀπό τή Χίο καί ὑπέστη μαρτυρικό θάνατο στήν Κωνσταντινούπολη, τό ἔτος 1465, καταλεγόμενος ἔτσι μεταξύ τῶν πρώτων Νεομαρτύρων, τῶν ὑπό τῶν Τούρκων θανατωθέντων μετά τήν ἅλωση τῆς Πόλεως.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου Ἰωάννου, τοῦ διά Χριστόν σαλοῦ.

Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ἐγεννήθηκε τόν 15ο αἰώνα μ.Χ. στό χωριό Πούκχοβο στήν περιοχή τοῦ Οὔστγιουγκ ἀπό εὐσεβεῖς και φιλόθε-ους γονεῖς, τον Σάββα καί τήν Μαρία. Ἀπό τήν παιδική του ἡλίκία διακρίθηκε γιά τήν ἀσκητικότητα τοῦ βίου του καί τήν αὐστηρή τήρηση τῆς νηστείας. Τήν Τετάρτη καί τήν Παρασκευή τέν ἔτρωγε τίποτε παρά μόνο λίγο ψωμί καί ἔπινε λίγο νερό.

Μετά τό θάνατο τοῦ πατέρα του, ἡ μητέρα τοῦ Ἁγίου Ἰωάν-νου ἐγκαταβίωσε στή μονή τῆς Ἁγίας Τριάδος τοῦ Ὀρλέτσκ καί ἔγι-νε μοναχή. Ὁ νεαρός Ἰωάννης ἄρχισε τήν ἄσκηση μέ τή σιωπή καί τή σαλότητα καί διῆλθε τό ὑπόλοιπο τοῦ βίου του μέ ἀδιάλειπτη προσευχή ζώντας σέ μία καλύβα τοῦ Οὔστγιουγκ.

Ἐκοιμήθηκε μέ εἰρήνη τό ἔτος 1494 καί ἐνταφιάσθηκε κοντά στόν καθεδρικό ναό τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου νεομάρτυρος Ἰωάννου, τοῦ λεγομένου Νάννου.

  Ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς ᾿Ιωάννης ἤ Νάννος συνεπαρμένος πό τή μελέτη τν Βίων τν Ἁγίων καί Μαρτύρων καί κυριευμένος πό ν­θουσιασμό, πού νισχυόταν πό τό νεαρό τς λικίας του, ἠθέ-λησε νά εσέλ­θει καί ατός στό χορό τν Μαρτύρων. Ο μόνος τρό-πος γιά τήν πραγματοποίηση τς πιθυμίας του ταν νά ρνη­θε τήν πίστη του καί κατόπιν νά ποπλύνει τήν ρνησή του μέ τό αμα του, καθιστώντας μ᾿ ατό τόν διότυπο τρόπο τόν αυτό του ξ ρ-νησιχρίστων Νεομάρτυρα.

Ὁ πατέρας του, πού νομαζόταν καί ατός ᾿Ιωάννης, καταγό-ταν πό τό Γυναικόκαστρο, χωριό πού εὑρίσκεται στήν κοιλάδα το Ἀξιο, ν μητέρα του Θωμαΐδα πό τό χωριό Κολόβι, πού εὑρίσκεται κοντά στόν Πολύγυρο τς Χαλκιδικς. Καί ο δύο μως ἐζοσαν στή Θεσσαλονίκη, που ἐνυμφεύθησαν καί φεραν στόν κόσμο τά δυό τους παιδιά, τόν Θεόδωρο καί τόν ᾿Ιωάννη, πού λαβε ατό τό νομα, διότι ἐγεννήθηκε τήν παραμονή τς ορτς το Γενε­θλίου το Τιμίου Προδρόμου· γιά νά διακρίνεται μως πό τόν πατέ­ρα του τόν ἐφώναζαν Νάννο.

Ὁ πατέρας το Νάννου λοιπόν ταν ποδηματοποι­ός. Πρός ξοικονόμησιν τν ναγκαίων πραγμάτων φυγε πό τή Θεσσαλονί-κη καί γκαταστάθηκε στή Σμύρνη. Ὅταν ργό­τερα οἱ δυό υἱοί του ἐμεγάλωσαν, τούς ἐπρε κοντά του καί τούς μαθε τήν τέχνη του.

Στή Σμύρνη νεαρός καί εσεβής ᾿Ιωάννης ἐπερνοσε τίς μέρες του ργαζόμενος, ν τόν λεύθερο χρόνο του τόν φιέρωνε, μέ τή βοήθεια το δελφο του, γιατί ἴδι­ος ταν γράμματος, στή μελέτη τς Ἁγίας Γραφς καί Βίων Ἁ­γίων καί Μαρτύρων, μέ ποτέ-λεσμα νά νάψει μέσα στήν καρδιά του πόθος το μαρτυρίου. Παρακινούμενος π᾿ ατή του τήν πιθυμία προσποιήθηκε τι θέλει νά προ­σέλ­θει στό Μωαμεθανισμό, χοντας ς πώτερο σκοπό τό μαρ­τύ­ριο. Ετσι, ντελς ξαφνικά, στίς 3 Μαΐου τοῦ ἔτους 1802, χωρίς νά φανερώσει τίποτε σέ κανέναν καί ν εχε σταλε πό τόν πατέρα του σέ κάποια δουλειά, ἐπγε καί ἐπαρου­σιά­σθη­κε νώπιον τν Τούρκων καί ἐδήλωσε, τι θέλει νά προσχω­ρήσει στή θρησκεία τους. Ο πατέρας του, νησυχών­τας γιά τήν ργοπορία το υἱο του καί φοβούμενος μήπως το συ­ν­έβη κάποιο κακό, ρχισε νά τόν ναζητᾶ μαζί μέ μερικούς συγγενες του, πότε καί ἐπληροφορή-θηκαν τήν ξωμοσία του. Ἔσπευσαν τότε λοι μαζί νά τόν εὕρουν, γιά νά πληρο­φορη­θον τό λόγο πού τόν δήγησε σ᾿ ατή τήν πράξη καί νά προσπαθήσουν νά τόν μεταπείσουν.

Δυστυχς μως μά­ταια ἐκοπίασαν, διότι οτε κἄν μπόρεσαν νά τόν πλησιάσουν, φο ο Τορκοι πού τόν περιτριγύριζαν, μόλις τούς εδαν τούς πομάκρυναν βίαια πό κοντά του. Ὁ Ἰωάννης, το ποίου σκέψη πό τήν ρχή ταν προσηλωμένη στό μαρ­τύριο, θεωρώντας τήν ρνηση ς τό μόνο μέσο γιά τήν πί­τευξη το σκοπο του, προσπάθησε πανειλημμένα νά γνω­στοποι­ήσει τήν πρόθεσή του στούς συγγενες του, χωρίς μως νά τό καταφέρει, φο ατοί τόν πέφευγαν πλέον ς ρ­νησίθρη­σκο. Ὅταν τέλος, μετά πό πολλές προσπάθειες, πατέρας του ἐπληροφορήθηκε κάποιες δηλώσεις του καί κα­τάλαβε, τι ἐσκόπευε νά μαρτυρήσει, το στειλε μήνυμα πώς δύναμη το Σταυρο ρκε γιά νά τόν νδυναμώσει στό ργο του.

Ὕστερα πό ατό τό περιστατικό, στίς 25 Μαΐου καί μέρα Κυριακή, ἐνδύθηκε μέ χριστιανικα ἐνδύματα, ἐφόρεσε στό κεφάλι του τό τούρκικο κάλυμμα καί ἐπαρουσιάσθηκε καί πάλι στό κριτήριο τν Τούρκων, γιά νά μολογήσει πλέον ατή τή φορά τή Χριστιανική του διότητα καί τι τό νο­μά του εναι ᾿Ιωάννης καί χι Μεχμέτ. Ο Τορκοι μειναν κπληκτοι πό τίς δηλώσεις του καί προσπάθησαν νά τόν μεταπείσουν. Το ἐπαρουσίασαν μάλιστα γιά νά τόν δελεά­σουν μία πολύτιμη στολή καί πολλά χρήματα, πού θά γί­νονταν ἰδικά του, ἐάν μολογοσε τόν Μωάμεθ ς Θεό. Ἔφθα-σαν δέ στό σημεο νά το προτείνουν νά δηλώσει νώ­πιόν τους πώς παραμένει Τορκος καί κατόπιν ταν λεύ­θερος νά φύγει καί νά πάει που θέλει πιστεύοντας ,τιδή­ποτε θελε. Γι᾿ ατούς ρκοσε μόνο νά ξέλθει πό τό δι­καστήριο ς Μεχμέτης καί χι ς Ἰωάννης. Παρ᾿ λες μως τίς λκυστικές προτάσεις πού το καναν, δέν κατά­φεραν νά κλονίσουν τό γενναο του φρόνημα καί νά τόν παρασύ-ρουν στή γνώμη τους.

Κάποιος Τορκος γᾶς, βλέποντας τήν πιμονή το ᾿Ιωάννου, πρότεινε κάποια λύση, σύμφωνα μέ τήν ποία ᾿Ιωάννης θά παρέμενε Τορκος ετε τό θελε, ετε χι· πρό­τεινε λοιπόν νά τόν στείλουν στό ᾿Αλγέρι μ᾿ να πλοο τό πλήρωμα το ποίου πετελεῖτο μόνο πό Τούρκους. Ὁ Ἰωάννης, κού­γοντας ατή τήν κδοχή καί φοβούμενος μήπως ματαιωθε κατ᾿ ατόν τόν τρόπο τό μαρτύριο πού τόσο πι­θυμοσε, προφασίσθηκε τι πιθυμε νά το δοθον δύο μέ­ρες διο­ρία, γιά νά σκεφθε τίς προτάσεις τους. Ο Τορκοι, πιστεύ­οντας πώς τελικά θά ποχωροσε ᾿Ιωάννης, το παρε­χώ­ρησαν τή διορία πού τούς ἐζήτησε γιά νά ποφασίσει, χωρίς μως νά σκεφθον τι τσι θά χαναν καί τήν εκαιρία νά τόν στείλουν μέ τό πλοο στό Ἀλγέρι.

Μετά τό τέλος τς δεύτερης μέρας τόν ἐκάλεσαν νά παρου-σιασθε στή συνέ­λευσή τους, γιά νά δώσει τήν τελική πάντηση. Ὁ ᾿Ιωάννης, ποος εχε βεβαιωθε νωρίτερα γιά τήν ναχώρηση το πλοίου, ἐδήλωσε πώς χι μόνο δέν εχε μετανοιώσει, λλά πι­θυμοσε τώρα κόμη περισσότερο τό μαρτύριο. Μή χοντας πλέον λλη κλογή ο Τορκοι, ποφάσισαν νά τόν θανα­τώσουν. Πρίν μως πό ατό ἠθέλησαν νά πιχειρήσουν λλη μία φορά νά τόν μεταπείσουν. Γι᾿ ατό ἐκάλεσαν τόν πατέ­ρα του, ποος, πειδή ἐφοβόταν, ρνήθηκε νά παρουσια­σθε, λέγοντας πώς δέν εχε πλέον καμμία σχέση μαζί του.

Ἔτσι, στίς 29 Μαῒου το τους 1802 καί μέρα Πέμ­πτη, ᾿Ιωάννης δηγήθηκε στό Σον Παζάρι, τόπο τν θα­νατικν κτελέ-σεων. Πλθος λαο εχε συγκε­ντρω­θεῖ, γιά νά παρακολουθήσει τό μαρτύριό του, χι μόνο Χριστιανο λλἀ καί πολλοί Τορκοι, Φράγκοι καί Ἀρμένι­οι, πού μειναν κπληκτοι πό τή γενναιότητα καί τό θάρ­ρος το Μάρτυρος.

Μετά τόν ποκεφαλισμό του πολλο Χρι­στιανο προσπάθη­σαν ν ξαγοράσουν κάτι ἰδικό του, γιά νά τό χουν ς φυ­λα­κτό. Κατ᾿ ατό τόν τρόπο ο Τορ­κοι συγκέντρωσαν πάνω π 3.000 γρόσια· φθασαν μάλιστα στό σημεο νά θέλουν νά κρωτηριάσουν τόν Μάρτυρα, γιά νά κερδίσουν περισσότερα. Τότε κάποιος ελα-βής Χριστια­νός πό τή Μόσχα, νομα­ζό­μενος Παναγιώτης Πανα-γιωτό­πουλος, γιά νά ποφευχθε κατατεμάχιση το τιμίου λει­ψάνου το Νεομάρτυρος, πεχεί­ρησε νά τό ξαγοράσει, πρᾶγ­μα πού κατόρθωσε δωροδο­κών­τας τόν κριτή, πού ταν φί­λος του, καί τόν παρχο, καί τσι το πέτρεψαν νά παρα­λάβει τό ἱερό λείψανο καί νά τό ντα­φιάσει.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου ἱερομάρτυρος Εὐθυμίου, ἐπισκόπου Ζήλων.

Ὁ Ἅγιος Ἱερομάρτυς Εὐθύμιος, κατά κόσμον Εὐστράτιος Ἀγρίτης ἤ Ἀγριτέλλης, ἐγεννήθηκε στίς 6 Ἰουλίου 1876 στά Παρά-κουλα τῆς Λέσβου. Σέ ἡλικία μόλις ἐννέα ἐτῶν, ὁ Εὐστράτιος εἰσέρ-χεται στήν ἱερά μονή Λειμῶνος, ὅπου ὁ ἡγούμενος, ἀρχιμανδρίτης Ἄνθιμος Γεωργιέλλης, τοῦ ἔδωσε τό ὄνομα Εὐθύμιος.

Τό ἔτος 1889 γράφεται στή Λειμωνιάδα Σχολή καί γιά ἕνδεκα χρόνια παρακολουθεῖ τά μαθήματα καί τή χριστομάθεια τοῦ ὑπο-δειγματικοῦ αὐτοῦ ἀρρεναγωγείου. Τό ἔτος 1892 ἀποφοιτᾶ ἀπό τή Σχολή παίρνοντας τό ἀπολυτήριο μέ ἄριστα, πρᾶγμα πού τοῦ ἔδωσε τήν εὐκαιρία νά ἐγγραφεῖ, τό ετος 1900, στή θεολογική σχολή τῆς Χάλκης ὡς ὑπότροφος τῆς μονῆς Λειμῶνος. Τό ἔτος 1906 χειροτονεῖται διάκονος ἀπό τόν Μητροπολίτη Γρεβενῶν Ἀγαθάγγε-λο καί τήν ἑπόμενη χρονιά ὑποβάλλει στή Σχολή γιά τήν ἀπόκτηση τοῦ πτυχίου του, διδακτορική διατριβή μέ θέμα «Σκοπός τοῦ Μονα-χικοῦ βίου στήν Ἀνατολή μέχρι τόν 9ο αἰῶνα μ.Χ.».

Ἀφοῦ παίρνει τό πτυχίο του μέ ἄριστα, ἐπιστρέφει στή μονή Λειμῶνος στή Λέσβο καί διορίζεται ἱεροκήρυκας ἀπό τόν Μητροπο-λίτη Μηθύμνης Στέφανο (Σουλίδη). Ἀπό τή θέση αὐτή διακρίνεται γιά τή ρητορική του δεινότητα, τό πλούσιο περιεχόμενο τοῦ λόγου του καί ἐπισκέπτεται τά χωριά καί τίς κωμοπόλεις τῆς ἐπαρχίας, εὐ-αγγελίζοντας τόν Χριστό καί κηρύττοντας τήν ἀγάπη γιά τήν Πα-τρίδα. Τόν ἴδιο χρόνο διορίζεται Σχολάρχης στή Σκόπελο, ὅπου καί παραμένει ἕνα ἔτος.

Τό ἔτος 1910 χειροτονεῖται πρεσβύτερος καί ἀργότερα ἀναλαμ-βάνει πρωτοσύγκελλος τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μηθύμνης. Τό ἔτος 1911 χειροτονεῖται στήν Κωνσταντινούπολη Ἐπίσκοπος καί ἀνα-λαμβάνει νά διαποιμάνει τήν Ἐπισκοπή Ζήλων. Ἀπό τήν Ἀμισό (Σαμψούντα), ὅπου ἐγκαθίσταται, ἐπιδίδεται σέ ἕναν εὐγενῆ καί σπάνιο ἀγώνα γιά τή μόρφωση τῶν Ἑλλήνων τῆς περιοχῆς, ἔχοντας στήν εὐθύνη του 340 περίπου ἐνορίες καί 150.000 Ἕλληνες. Τό 1913 ὁ Ἐπίσκοπος Εὐθύμιος τοποθετεῖται στήν ἐπαρχία Πάφρας. Σέ δι-άρκεια δέκα ἐτῶν, σημειώνει λαμπρή πνευματική τροχιά καί ἡγετι-κή πορεία κτίζοντας στήν Πάφρα καί σέ πολλά χωριά σχολεῖα, ἀρ-ρεναγωγεῖα καί παρθεναγωγεῖα, καί ἐκκλησίες, φροντίζοντας γιά τήν τοποθέτηση δασκάλων καί ἱερέων, ἀπαραίτητων γιά τήν ἐθνική καί πνευματική ἀνάπτυξη τῆς περιοχῆς.

Τό ἔτος 1914, πολλοί Παφρηνοί, μέ τήν προτροπή τοῦ Εὐθυμί-ου, ἀρνήθηκαν νά καταταγοῦν στόν Τουρκικό στρατό καί βγῆκαν στά βουνά ὡς φυγόστρατοι, ὅπου ἀρχίζουν νά δημιουργοῦνται τά πρῶτα ἀνταρτικά τμήματα. Φοβερή γενοκτονία ξεσπᾶ, ἰδιαίτερα στήν περιοχή Πάφρας καί Σαμψούντας, μεταβάλλοντας τή δράση τοῦ Ἐπισκόπου Εὐθυμίου ἀπό προσπάθεια ἀναπτύξεως σέ προσπά-θεια περισυλλογῆς. Τό ἔτος 1917 ἀναλαμβάνει ἡγετικό ρόλο σέ ἔνο-πλες ὁμάδες ἀνταρτῶν κατευθύνοντάς τες κατά τοῦ Τουρκικοῦ στρατοῦ καί τῶν ἄλλων ἐνόπλων, πού δροῦσαν ὡς ἔμμισθοι τῶν Τούρκων κατά τῶν Ἑλλήνων.

Τήν περίοδο 1914-1916 καί 1918-1919, μέ τήν ὑπογραφή τῆς ἀνακωχῆς, παρότρυνε ὅλα τά σχολεῖα καί τό λαό τοῦ Πόντου νά παραστοῦν σύσσωμοι στήν ἐτήσια τελετή τῆς ἀναπαραστάσεως τῆς αὐτοκτονίας τῶν τριάντα καί πλέον νεαρῶν κοριτσιῶν τοῦ Ἀσάρ τῆς Πάφρας. Ἡ τελετή αὐτή ἐπραγματοποιεῖτο κατά τήν ἐπέτειο τῆς 25ης Μαρτίου, ὡς ἀνάμνηση τῆς αὐτοθυσίας τῶν νεαρῶν κοριτσιῶν, πού ἔπεσαν, τό 1860, ἀπό τό κάστρο τοῦ Ἄλυ καί αὐτοκτόνησαν, γιά νά μή πέσουν στά χέρια τῶν Τούρκων.

ΟΙ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ

Τόν Ἀπρίλιο τοῦ ἔτους 1917, μεγάλη δύναμη τοῦ Τουρκικοῦ στρατοῦ περικυκλώνει στό βουνό Νελτές τή μονή τῆς Παναγίας τῆς Μάαρα, κλείνοντας 650 γυναικόπαιδα καί 60 ἔνοπλους ἀντάρτες. Μετά ἀπό ἑξαήμερη ἀντίσταση, οἱ περισσότεροι ἔγκλειστοι σκοτώ-νονται ἤ αὐτοκτονοῦν. Τό 1919, σέ ἀνταπόδοση τῶν προηγουμέ-νων, ἀνήμερα τῆς Παναγίας, ὁ Εὐθύμιος συγκεντρώνει 12.000 ἀντάρτες ἔξω ἀπό τήν κωμόπολη Τσασούρ μέ γενικό ἀρχηγό τόν Κυριάκο Παπαδόπουλο μέ ἀποτέλεσμα τήν ὁλοσχερῆ καταστροφή τῆς πόλεως καί τόν ἀφανισμό τῶν Τούρκων ἐνόπλων. Ἀπό ἐκείνη τήν ἡμέρα οἱ Τοῦρκοι καταζητοῦν τόν Εὐθύμιο, θεωρώντας τον ἐπίσημο ἀρχηγό τῶν ἀνταρτῶν τοῦ Δυτικοῦ Πόντου.

Τό ἔτος 1921, μέ ἀπόφαση τῆς Κεμαλικῆς κυβερνήσεως, ὅλοι οἱ Μητροπολῖτες, οἱ Ἐπίσκοποι καί οἱ ἀρχιμανδρίτες τοῦ Πόντου ὄφειλαν νά ἐγκαταλείψουν τόν Πόντο καί νά φύγουν ἀπό τίς ἕδρες τους. Οἱ μόνοι πού δέν ὑπάκουσαν στήν ἐντολή αὐτή ἦσαν ὁ Μητροπολίτης Τραπεζοῦντος Χρύσανθος, ὁ Ἐπίσκοπος Εὐθύμιος καί ὁ ἀρχιμανδρίτης Ἀμασείας πρωτοσύγκελλος Πλάτων Ἀϊβαζίδης. Στίς 21 Ἰανουαρίου τοῦ ἴδιου ἔτους, οἱ Κεμαλικοί συλλαμβάνουν τόν Εὐθύμιο, τόν ἀρχιμανδρίτη Ἀϊβαζίδη μαζί μέ προύχοντες τῆς πόλης. Ὁ Ἅγιος Εὐθύμιος ὁδηγεῖται στήν Ἀμάσεια, ὅπου καταδικά-ζεται σέ θάνατο καί κλείνεται στίς φυλακές Σούγια τῆς Ἀμασείας, πού ἔχουν μετατραπεῖ σέ τόπο κολάσεως ἀπό τίς ὀδύνες καί τόν πόνο τῶν βασανιστηρίων. Κατόπιν βασανιστηρίων, ὁ Ἅγιος Ἱερο-μάρτυς Εὐθύμιος ὑποκύπτει ἀπό τό βάρος τῶν πληγῶν του, τό ἔτος 1921 καί λαμβάνει τόν ἀμαράντινο στέφανο τοῦ μαρτυρίου.

Τό ἔτος 1992 ὁ Εὐθύμιος κατατάσσεται στή χορεία τῶν Ἁγίων ἀπό τήν Ἱερά Σύνοδο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Τό ἔτος 1998 ἀνοικοδομεῖται παρεκκλήσιο πρός τιμήν τοῦ Ἁγίου στή μονή Λει-μῶνος, στήν Ἱερά Μητρόπολη Μηθύμνης.

Ἡ μνήμη του ἑορτάζεται, ἐπίσης, τήν Κυριακή πρό τῆς Ὑψώ-σεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ.

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἐν ἁγίοις πατρός ἡμῶν Λουκᾶ, ἀρχιεπισκόπου Κριμαίας.

(Βλ. † 11 Ἰουνίου).

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, ἡ σύναξις τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου «ἡ Ἐγγύησις τῶν Ἁμαρτωλῶν».

(Βλ. † 7 Μαρτίου).

Ταῖς αὐτῶν ἁγίαις πρεσβείαις, ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς. Ἀμήν!

1 Ὁ Δούκας ἦταν Βυζαντινός ἱστορικός καί λόγιος τοῦ 15ου αἰ. πού ἔζησε στή Λέσβο ὡς πρεσβευτής τῶν Γατελούζων. Εἶναι γνωστός γιά τό ἔργο του Ἱστορία πού ἀποτελεῖ πολύ σημαντική πηγή γιά τήν Ἅλωση τῆς Πόλης ἀπό τούς Ὀθωμανούς τό 1453. Τόσο τό μικρό ὄνομα τοῦ Δούκα ὅσο καί ὁ χρόνος καί τόπος γέννησής του δέν εἶναι γνω-στά. Εἰκάζεται ὅτι τό βαφτιστικό του ὄνομα ἦταν Μιχαήλ, καθώς ἀπό πληροφορίες τοῦ ἰδίου τοῦ Βυζαντινοῦ ἱστορικοῦ φέρεται νά ἦταν ἐγγονός τοῦ Βυζαντινοῦ ἀξιω-ματούχου Μιχαήλ Δούκα, ἀπό τή γνωστή Βυζαντινή οἰκογένεια, ὁ ὁποῖος στίς συγ-κρούσεις τῆς περιόδου 1341-1347 εἶχε ὑποστηρίξει τόν Ἰωάννη Καντακουζηνό, εἶχε φυλακισθεῖ ἀπό τόν Ἰωάννη Ἀπόκαυκο, ἀλλά ἐδραπέτευσε στή Μικρά Ἀσία καί ἐγκα-ταστάθηκε στήν Ἔφεσοὅπου ἐργάσθηκε ὡς ἰατρός. Ἀρχαιότερος πρόγονός του ἦταν ὁ Μιχαήλ Δούκας Γλαβᾶς Ταρχανειώτης.
2 Πόλη τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, ἔναντι τῆς νήσου Σάμου.
3 Martyrologium Romanum, σελ. 130. Π. Κ. Χρήστου, Μαξιμῖνος, Θρησκευτική καί Ἠθική Ἐγκυκλοπαιδεία, τόμος 8ος, Ἀθῆναι, 1966, σελ. 608-609.
4 Ὁ Ἐρημίτης Ἰωάννης ἐγεννήθηκε στήν πόλη Σαραγόσσα.
5 Χριστοφόρου Κ. Κομμοδάτου, Οἱ Ἅγιοι τῶν Βρεττανικῶν Νήσων, σελ. 133.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Ο φιλόσοφος και καλλιτέχνης Άγιος (Όσιος Σωφρόνιος του Εσσεξ – Ο θεολόγος του ακτίστου Φωτός 1897-1993)

Του πρωτοπρεσβυτέρου Χαριλάου Παπαγεωργίου -Προϊσταμένου Καθεδρικού Ναού Αγίου Νικολάου Βόλου Ο Γέροντας γεννήθηκε στην Μόσχα της Τσαρικής Ρωσίας από ορθόδοξους γονείς το 1896 δεύτερο παιδί...

Αγιά Σοφιά: Με απόφαση του τουρκικού ΣτΕ, ανοίγει ο δρόμος για να γίνει τζαμί

Το τουρκικό Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε την απόφαση του 1934 με την οποία η τότε τουρκική κυβέρνηση είχε μετατρέψει την Αγιά Σοφιά της Κωνσταντινούπολης...

Άγιος Παΐσιος: Σε μερικές γυναίκες ο Θεός σκόπιμα δεν δίνει παιδιά

Σε μερικές γυναίκες που δεν μπορούν να αποκτήσουν παιδιά λειτουργούν και οι πνευματικοί νόμοι, γιατί δεν κάνουν οικογένεια εγκαίρως. Αρχίζουν να διαλέγουν. «Όχι, αυτός είναι...

Ο Μητροπολίτης Φθιώτιδος στην Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Δίβρης

Την πρώτη του ποιμαντική επίσκεψη στην Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Δίβρης, πραγματοποίησε σήμερα το πρωί, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Συμεών, καθότι η προγραμματισμένη...

Λήξη μαθημάτων σχολής αγιογραφίας Μητροπόλεως Σάμου

Μέσα σε κλήμα πνευματικής χαράς και ευφροσύνης πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή 5 Ιουλίου , στο Καρλόβασι και Τρίτη 7 Ιουλίου, στο Βαθύ οι εκδηλώσεις λήξεων...

Εθιμοτυπική επίσκεψη πραγματοποίησε ο Δήμαρχος Νεμέας στον Μητρ. Κορίνθου

Εθιμοτυπική επίσκεψη πραγματοποίησε σήμερα Παρασκευή, 10 Ιουλίου 2020, ο Δήμαρχος Νεμέας κ. Κωνσταντίνος Φρούσιος στον Σεβ. Μητροπολίτη μας κ. Διονύσιο στα Γραφεία της Ι....

H Ελαφόνησος εόρτασε την επέτειο της ένωσης του νησιού με την Ελλάδα

Με λαμπρότητα η Ελαφόνησος εόρτασε, την Πέμπτη 9 Ιουλίου 2020, την διπλή επέτειο της ένωσης του νησιού με την Μητέρα Ελλάδα και των εγκαινίων...

Μνημόσυνο αειμνήστου Γέροντος Παγκρατίου στην Ι. Μονή Αγ. Δημητρίου Δρυμού Ακαρνανίας

Στην Ιερά Μονή Αγίου Δημητρίου Δρυμού Βονίτσης ιερούργησε την Πέμπτη 9 Ιουλίου 2020, εορτή του αγίου ιερομάρτυρος Παγκρατίου επισκόπου Ταυρομενίου, ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας,...

Ανακοίνωση Ιεράς Μητροπόλεως Καλαβρύτων και Αιγιαλείας

Με αφορμή το δημοσίευμα της εφημερίδος «Πελοπόννησος» της 5ης Ιουλίου 2020, και συγκεκριμένα τη συνέντευξη του Πανοσιολογιωτάτου Αρχιμανδρίτου Καλλινίκου Πουλή στη δημοσιογράφο Ανθή Ροδοπούλου,...

Ναυπάκτου Ἱερόθεος: Ἡ παρακαταθήκη τοῦ ἁγίου Σωφρονίου τοῦ Ἁγιορείτου

Αὔριον (11 Ἰουλίου) ἑορτάζεται γιά πρώτη φορά ἡ μνήμη τοῦ ἁγίου Σωφρονίου τοῦ Ἁγιορείτου. Εἶχα προβεῖ σέ ὅλες τίς ἐνέργειες γιά νά εὑρεθῶ αὐτή...

Ένα ταπεινό ευχαριστώ του Μητροπολίτου Φθιώτιδος στον Κελευστή κ. Βασίλειο Κοκορέτση

Με αφορμή το γεγονός, που έλαβε χώρα την Τρίτη 7 Ιουλίου, στο Λιμάνι της Αρκίτσας, με την ηρωική πράξη του Κελευστή του Λιμενικού Σώματος...

Λαμπρό Συλλείτουργο στα Καμπιτσάτα Κεφαλληνίας

Με λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε η μνήμη του Αγίου Ενδόξου Μεγαλομάρτυρος Προκοπίου στον ομώνυμο Ιερό Ναό στα Καμπιτσάτα Κεφαλληνίας που είναι προστάτης του χωριού....

Πανήγυρις Μετοχίου Κύκκου

Τον ουρανόθεν αγρευθέντα και καλλίνικο αθλητή και Μεγαλομάρτυρα Άγιο Προκόπιο τίμησε χθες, εόρτια ημέρα της μνήμης του, με λαμπρότητα και την δέουσα μεγαλοπρέπεια, η...

Μνημόσυνο του από Σάμου και Ικαρίας, Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης Παντελεήμονος του Β΄

 Φωτογραφικό Υλικό  Επί τη ευκαιρία της συμπληρώσεως 17 ετών από την εις Κύριον εκδημίας του μακαριστού από Σάμου και Ικαρίας, Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης Παντελεήμονος του Β΄...

Ανακοινωθέν Διαρκούς Ιεράς Συνόδου

Συνῆλθε σήμερα, Πέμπτη 9 Ἰουλίου 2020, στὴ Συνεδρία της γιὰ τὸν μῆνα Ἰούλιο ἡ Διαρκὴς Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος τῆς 163ης Συνοδικῆς...