Του Κώστα Τζίμα

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός (329 – 25 Ιανουαρίου 390), γνωστός και ως Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος και Γρηγόριος της Ναζιανζού, ήταν Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως τον 4ο αιώνα μ.Χ. Θεωρείται  ως ο πιο ταλαντούχος ρήτορας μεταξύ των Πατέρων της Εκκλησίας. Ως κλασικά εκπαιδευμένος ομιλητής και φιλόσοφος του Ελληνισμού, κατάφερε να συνδυάσει τον Ελληνισμό με την πρώτη Εκκλησία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.
Σημαντικός ήταν ο ρόλος του  στη διαμόρφωση της Τριαδικής Θεολογίας τόσο μεταξύ των Ελληνόφωνων όσο και με των Λατινόφωνων Θεολόγων και έγινε γνωστός ως «Τριαδικός Θεολόγος». Ο Γρηγόριος είναι άγιος και της Ανατολικής και της Δυτικής Χριστιανικής Εκκλησίας. Στη Ρωμαϊκή Καθολική Εκκλησία θεωρείται ως ένας από τους Δασκάλους της Εκκλησίας – στην Ανατολική Ορθόδοξη και στη Δυτική Καθολική Εκκλησία είναι γνωστός ως ένας από τους Τρεις Ιεράρχες, μαζί με το Βασίλειο τον Μέγα και τον Ιωάννη το Χρυσόστομο.

Γεννήθηκε στο χωριό Αριανζός κοντά στη Ναζιανζό της νοτιοδυτικής Καππαδοκίας. Ο Γρηγόριος σπούδασε ρητορική και φιλοσοφία στη Ναζιανζό, στην Καισάρεια, στην Αλεξάνδρεια και στην Αθήνα, όπου συνάντησε και έγινε φίλος με το Βασίλειο τον Μέγα και τον Ιουλιανό. Στην Αθήνα, δάσκαλοι του ήταν οι γνωστοί ρήτορες Ιμέριος και Προαιρέσιος.

Το 361,  επέστρεψε στη Ναζιανζό και χειροτονήθηκε πρεσβύτερος από τον πατέρα του, ο οποίος τον ήθελε για να τον βοηθάει να φροντίζει τους τοπικούς Χριστιανούς. Όταν έφθασε στη Ναζιανζό, ο Γρηγόριος βρήκε τη Χριστιανική κοινότητα χωρισμένη λόγω των θεολογικών διαφορών και τον πατέρα του να κατηγορείται για συμμετοχή σε αίρεση από τους τοπικούς μοναχούς. Ο Γρηγόριος κατάφερε να ενώσει τους τοπικούς Χριστιανούς εκμεταλλευόμενος τις διπλωματικές και τις ρητορικές του ικανότητες.

Την ίδια ώρα, ο αυτοκράτορας Ιουλιανός δήλωσε δημοσίως πώς ήταν κατά του Χριστιανισμού. Ως απάντηση, ο Γρηγόριος έγραψε τις «Ύβρεις» κατά του Ιουλιανού, μεταξύ του 362 και του 363. Στις «Ύβρεις» καταγράφει πως ο Χριστιανισμός θα ξεπεράσει ηγέτες όπως ο Ιουλιανός με αγάπη και υπομονή. Ο Γρηγόριος πέρασε τα επόμενα χρόνια καταπολεμώντας τον Αρειανισμό, ο οποίος απειλούσε να διαιρέσει την Καππαδοκία. Χειροτονήθηκε Επίσκοπος στα Σάσιμα, το 372, από τον Βασίλειο.

Στα τέλη του 372 ο Γρηγόριος επέστρεψε στη Ναζιανζό για να βοηθήσει τον ετοιμοθάνατο πατέρα του στη διαχείριση της επισκοπής του. Αυτό δημιούργησε πρόβλημα στη σχέση του με τον Βασίλειο, ο οποίος ήθελε τον Γρηγόριο στα Σάσιμα. Ο Γρηγόριος απάντησε πώς δεν θέλει να συνεχίσει να παίζει τον ρόλο της μαριονέτας για να προωθήσει τα ενδιαφέροντα του Βασιλείου. Έστρεψε την προσοχή του στα καθήκοντα του ως βοηθός του Επισκόπου της Ναζιανζού.

Το 379, η Σύνοδος της Αντιοχείας και ο τοπικός αρχιεπίσκοπος, Μελέτιος, ζήτησαν τον Γρηγόριο να πάει στην Κωνσταντινούπολη. Παρά τους δισταγμούς του, ο Γρηγόριος δέχθηκε. Η εξαδέλφη του, Θεοδοσία, του πρόσφερε μια έπαυλη για κατοικία – αμέσως ο Γρηγόριος μετέτρεψε την έπαυλη σε Εκκλησία, την οποία ονόμασε «Αναστασία» («σκηνή για την ανάσταση της πίστης»). Εκεί είχε εκδώσει 5 ομιλίες για την Αγία Τριάδα:

Οι ομιλίες του Γρηγορίου έτυχαν καλής υποδοχής και πολλοί πιστοί πήγαιναν στην «Αναστασία» για να τον ακούσουν. Φοβούμενοι τη δημοτικότητα του Γρηγορίου, οι υποστηρικτές του Αρειανισμού αποφάσισαν να επιτεθούν. Το Πάσχα του 379, οι οπαδοί προέβησαν σε βιαιοπραγίες μέσα στην Εκκλησία, σκοτώνοντας έναν Επίσκοπο και τραυματίζοντας τον Γρηγόριο. Όταν ξέφυγε από τον όχλο, ο Γρηγόριος προδόθηκε από ένα φίλο του, τον φιλόσοφο Μάξιμο τον Κυνικό. Στην Κωνσταντινούπολη, οι ιερείς του Αρειανισμού κατέλαβαν τις πιο σημαντικές Εκκλησίες. Όταν όμως Αυτοκράτορας έγινε ο Θεοδόσιος (380), όλα πήγαν υπέρ του Γρηγορίου. Ο Αυτοκράτορας ήταν αποφασισμένος να εξαλείψει τον Αρειανισμό και έδιωξε τον Επίσκοπο Δημόφιλο, και τη θέση του έλαβε ο Γρηγόριος.

Ο Θεοδόσιος θέλησε να ενώσει την Αυτοκρατορία με τον Χριστιανισμό, και αποφάσισε να συγκαλέσει Οικουμενική Σύνοδο για να συζητήσουν τα θέματα πίστης και πειθαρχίας. Ο Γρηγόριος συμφώνησε μαζί του, καθώς ήθελε να ενώσει την Αυτοκρατορία με συνδετικό κρίκο τον Χριστιανισμό. Την άνοιξη του 381 συγκάλεσαν τη Δεύτερη Οικουμενική Σύνοδο στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία συμμετείχαν 150 Επίσκοποι της Ανατολής.

Επιστρέφοντας στην Καππαδοκία ο Γρηγόριος έγινε ξανά Επίσκοπος της Ναζιανζού. Πέρασε τα επόμενα χρόνια παλεύοντας με τους αιρετικούς του Αρειανισμού και με την αρρώστια του. Άρχισε να γράφει το De Vita Sua, το αυτοβιογραφικό του ποίημα. Στα τέλη του 383, η υγεία του χειροτέρευσε και τη θέση του ανέλαβε ο Ευλάλιος. Αφού πέρασε μερικά χρόνια ειρήνης στο οικογενειακό του κτήμα, ο Γρηγόριος πέθανε στις 25 Ιανουαρίου 390.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Τον ιδρυτή της Ευαγγελιστή Λουκά τίμησε η κατά Βοιωτίαν Εκκλησία 

Τον ιδρυτή της Ευαγγελιστή Λουκά τίμησε η κατά Βοιωτίαν Εκκλησία την 17η και 18η Οκτωβρίου 2020. Το Σάββατο 17 Οκτωβρίου, παραμονή της εορτής, ο Σεβασμιώτατος...

Η αρχαιοπρεπής Θεία Λειτουργία του Αγ. Ιακώβου στην Αγία Φωτεινή Υμηττού

Με ιεροπρέπεια και κατάνυξη τελέστηκε την Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2020 η Αρχαιοπρεπής Θεία Λειτουργία του Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου πρώτου Επισκόπου Ιεροσολύμων στον Ιερό...

Θεσσαλονίκη: Υποδοχή αντιγράφου της Ιεράς Εικόνος Παναγίας ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΣ – Επίσημος Δοξολογία

Για φωτογραφικό υλικό πατήστε εδώ. Μὲ αἰσθήματα συγκινήσεως καὶ πνευματικῆς χαρᾶς, τὸ ἑσπέρας τῆς Δευ­τέρας 19ης Ὀκτωβρίου 2020, ὁ ἱερὸς Κλῆρος καὶ ὁ εὐσεβῆς Λαὸς...

Άγιος Γεράσιμος: Ο νέος ασκητής της Κεφαλλονιάς

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού Ο μοναχισμός είναι ένας από τους δύο δρόμους που μπορεί να επιλέξει ο Χριστιανός  στην ζωή του, ήτοι τον...

Σύναξη της Παναγίας της Βασίλισσας στην Ι.Μ. Θεσσαλιώτιδος

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων κ. Τιμόθεος, το Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2020, χοροστάτησε στην ακολουθία του Εσπερινού επί τη συνάξει της Υπεραγίας Θεοτόκου...

Στο Νοσοκομείο ο Μητροπολίτης Φθιώτιδος θα επισκεφθεί τον αδελφό εκ της Εκκλησίας των Γ.Ο.Χ.

Εξ αφορμής του σοβαρού τροχαίου ατυχήματος,  το οποίο συνέβη στην είσοδο της πόλεως Λαμίας, την Κυριακή 18 Οκτωβρίου, ανήμερα της Εορτής του Πολιούχου, Αγίου...

Ο Άγιος Αρτέμιος ο Μεγαλομάρτυρας

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ  Θεολόγου – Καθηγητού Πολλοί άγιοι της Εκκλησίας μας κατείχαν υψηλά αξιώματα στις κρατικές υπηρεσίες των χωρών τους. Στα πρωτοβυζαντινά χρόνια μια πλειάδα...

Τα Τουρκικά πλοία ήδη ξεκίνησαν τις έρευνες… δημιουργώντας έτσι τετελεσμένα στη Μεσόγειο

Φωτιά» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις έχει βάλει  η πορεία του Oruc Reis, το οποίο πλέει όλο και πιο κοντά στο Καστελλόριζο, διατηρώντας αμείωτη την τουρκική προκλητικότητα. Στην εκπομπή «Κοινωνία...

Ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του Θ’ Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου

Ολοκληρώθηκαν το Σάββατο 17 Οκτωβρίου οι εργασίες του Θ’ Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου, το οποίο διοργάνωσε διαδικτυακώς η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος διά...

O Φθιώτιδος Συμεών μετέβη στην Έδεσσα για τα ονομαστήρια του Μητροπολίτη Ιωήλ

Τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας κ. Ιωήλ επισκέφθηκε σήμερα το πρωί στην όμορφη πόλη της Έδεσσας, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φθιώτιδος κ. Συμεών...

Χίου Μάρκος: Να αγιογραφείς την εικόνα της Παναγίας στις ψυχές των ανθρώπων

Τήν 18ην Ὀκτωβρίου 2020, ἡμέραν Κυριακήν, ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Χίου, Ψαρῶν καί Οἰνουσσῶν κ. Μᾶρκος, πλαισιούμενος ἀπό πολλούς Ἱερεῖς καί τόν Ἀρχιδιάκονον, ἐτέλεσε τήν...

H Κυρία Θεοτόκος θα τιμάται ως Προστάτις της Ενορίας του Αγ. Δημητρίου Βύρωνος – Πρόγραμμα IH΄ Δημητρίων

Ιερά Mητρόπολις Kαισαριανής Βύρωνος και Yμηττού Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου Νέας Ελβετίας Βύρωνος ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ενημερώνουμε το φιλόχριστο πλήρωμα της Εκκλησίας μας, ότι κατόπιν του θαυμαστού γεγονότος που...

«Καρδίαν καθαρὰν κτίσον ἐν ἐμοί ὁ Θεός»

Την Κυριακή 18 Οκτωβρίου, το απόγευμα, πραγματοποιήθηκε η έναρξη της σειράς ομιλιών «Ακαδημαϊκοί διάλογοι» στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Πέτρου και Παύλου Βεροίας. Πρώτος ομιλητής για...

Αρχιερατική Θεία Λειτουργία στον Ι.Ν. Αγ. Αναστασίας Ν. Ιωνίας

Tην Κυριακή 18 Οκτωβρίου (Γ’ Λουκά), εορτή του Αγίου ενδόξου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Λουκά, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ν. Ιωνίας, Φιλαδελφείας, Ηρακλείου και Χαλκηδόνος κ....

Χαλκίδος: Σκοπός μας είναι να γραφτούν τα ονόματα μας στην ουράνια βασιλεία του Θεού

Την Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2020, ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας, Μητροπολίτης Χαλκίδος Ιστιαίας και Βορείων Σποράδων κ. Χρυσόστομος επισκέφθηκε τον Ενοριακό Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου...