Πρόκειται για θέαμα και άκουσμα θλιβερό στο χώρο της λατρείας. Δεν κρίνω το θέμα θεολογικά ή δεοντολογικά, αλλά τεχνικά και αισθητικά.

Ο μηχανικός ισοκράτης παράγει, στην καλύτερη περίπτωση, ένα ασύμβατο με τη φωνή του ψάλτη ηχοχρωματικό βόμβο, ο οποίος δεν ακολουθεί το φώνημα του κειμένου και κυρίως έχει αδιάπτωτη ένταση και καμία αίσθηση ανάσας ή κυματισμού, όπως το φυσικό ισοκράτημα. Είναι απαράδεκτο, από άποψη μουσικής (ίσως και της Θεολογίας), να χρησιμοποιούμε στη λατρεία τέτοια πράγματα.

Η κυματική αίσθηση της αναπνοής και των τονισμών όμως είναι το βασικότερο αισθητικό γνώρισμα της Ψαλτικής αλλά και κάθε ποιοτικής μουσικής. Γράφει ο Herbert Hount «μια αναπνοή, δλδ το γέμισμα των πνευμόνων με αέρα και το άδειασμά τους, είναι ένα πρότυπο των φάσεων της φύσης. Όλη η φύση είναι ανύψωση και πτώση, ένα μέσα και ένα έξω, μία αύξηση και μία μείωση, η φύση αναπνέει», μόνο το μηχανικό ισοκράτημα δεν αναπνέει. Αυτό δεν σημαίνει ότι το ισοκράτημα πρέπει να κόβεται. Μπορεί να είναι συνεχές, αλλά να έχει τα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης ομιλίας. Δε μιλάω συνέχεια στο ίδιο τέμπο, στην ίδια ένταση, ούτε ψάλλω. Αφού δεν πρέπει να ψάλλω συνέχεια στην ίδια ένταση, γιατί το μηχανικό ισοκράτημα πρέπει να ακούγεται συνέχεια στην ίδια ένταση; Πέραν τούτου, προκύπτει από τη χρήση αυτού του μηχανήματος και ένα ακόμη σοβαρό πρόβλημα ηχητικής δυσαναλογίας, αφού παρουσιάζεται συχνότατα ένας μόνος, κατάμονος ψάλτης να συνοδεύεται από φωνές «τριάντα βαρβάτων εκ βάθους ισοκρατούντων» (η ορολογία είναι απ΄ τα βυζαντινά χειρόγραφα).

Η συνήθης δικαιολογία των χρηστών του μηχανικού ισοκράτη, ότι ψάλλουν μόνοι τους και δεν έχουν ποιον να εκτελεί το ίσο, μας οδηγεί στη θεώρηση του πράγματος και από ιστορική και αισθητική σκοπιά. Κατ’ αρχήν το ισοκράτημα δεν είναι απαραίτητο εκ των «ών ουκ άνευ» στοιχείων της ψαλμωδίας, παρ’ ότι είναι πάντοτε εκεί, ακόμα και όταν δεν ακούγεται, αφού πρέπει να βρίσκεται στο νου του ψάλλοντος και εύκολα να υπονοείται απ΄ την μουσική αντίληψη των ακροατών. Βεβαίως, καλό είναι να υπάρχουν ισοκράτες που το «βαστούν», αλλά δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι οι μαρτυρίες που προέρχονται από παλαιές βυζαντινές ή μεταβυζαντινές μουσικολογικές ή ιστορικοφιλολογικές πηγές, μας πληροφορούν άμεσα ή έμμεσα, ότι το ισοκράτημα δε γινότανε σε όλα τα μέλη και ούτε σε ολόκληρα τα μέλη. Συνήθως εμφανιζόταν σε μέλη καλοφωνικών συνθέσεων.

Γρηγορίου Αναστασίου, από ομιλία στο σύλλογο Ιεροψαλτών Θηβών με θέμα «Ο ψάλτης ως μουσικός ερμηνευτής». Απομαγνητοφώνηση υπο Ηρακλή Μαλανδρίνου, Χίος 5-10-16,naxioimelistes.blogspot.gr

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Επίσκεψη Φορέων στην Ι. Μ. Βράχου Νεμέας

Στο Ιστορικό Καστρομονάστηρο της Παναγίας Βράχου Νεμέας μετέβη σήμερα, Παρασκευή 15 Ιανουαρίου 2021, ο Σεβ. Μητροπολίτης μας κ. Διονύσιος όπου είχε συνάντηση με τους...

Εμβολιάστηκε ο Mητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ

Στον εμβολιασμό κατά του COVID – 19 στο διοικητικό και νοσηλευτικό προσωπικό, καθώς και στους τροφίμους του Γηροκομείου Πειραιώς προχώρησε σήμερα Παρασκευή 15 Ιανουαρίου...

Συναξάρι 16ης ᾿Ιανουαρίου

  Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος † ῾Η προσκύνησις τῆς τιμίας ἁλύσεως τοῦ ἁγίου καί ἐνδόξου ἀποστόλου Πέτρου. Τήν ἡμέρα αὐτή τελοῦμε τήν...

Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας – Ανοικτή Επιστολή προς την Ιερά Σύνοδο

Ανοικτή Επιστολή Προς τήν Αγία και Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος   Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας Αγιοι Αρχιερείς˙ Το πολυθρύλητο εμβόλιο, κατά του ιού sars-cov-2,...

Η Εκκλησία της Ελλάδος ανακοινώνει τη δημιουργία μουσικών συνόλων

Η Ειδική Συνοδική Επιτροπή Πολιτιστικής Ταυτότητος αναγγέλλει την κατόπιν εγρκίσεως της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου συγκρότηση των Μουσικών Συνόλων της Εκκλησίας της Ελλάδος, τα οποία...

Η Ιερά Σύνοδος για την εκδημία του μακαριστού Χα­ρι­λά­ου Τα­λι­α­δώ­ρου

Ἡ Ἱ­ε­ρά Σύ­νο­δος τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας τῆς Ἑλ­λά­δος ἐ­πί τῷ θλι­βε­ρῷ ἀγ­γέλ­μα­τι τῆς ἐν Κυ­ρί­ῳ κοι­μή­σε­ως τοῦ ἀ­οι­δί­μου Πρω­το­ψάλ­του Χα­ρι­λά­ου Τα­λι­α­δώ­ρου, τι­μη­θέν­τος ὑ­πό τοῦ Οἰ­κου­με­νι­κοῦ...

Γίνεται προσπάθεια για να ξεριζωθεί ο Χριστός απ’ τις καρδιές μας

Διαδικτυακή νεανική συνάντηση πραγματοποιήθηκε, μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας «zoom», του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου μας, Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Κοσμά με τα στελέχη της Ιεράς...

Εκλογές Αρχιερέων – Εξαρχία η Μάλτα – Άρση Καθαιρέσεων

Συνῆλθεν, ὑπό τήν προεδρίαν τῆς Α.Θ. Παναγιότητος τοῦ Πατριάρχου, ἡ Ἁγία καί Ἱερά Σύνοδος κατά τό τριήμερον 12-14 Ἰανουαρίου 2021, ἐν τῇ Ἱερᾷ Μονῇ...

Με ρητό και κατηγορηματικό τρόπο αρνούμαστε όποιας μορφής κατηγορία

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΦΩΚΙΔΟΣ Με αφορμή πρόσφατα δημοσιεύματα που είδαν το φως της δημοσιότητος στο διαδίκτυο, σχετικά με την Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Κουτσουριωτίσσης,...

Δημητριάδος Ιγνάτιος: «Αξέχαστος στην μνήμη και στην καρδιά μας ο δικός μας Μπάμπης»

Με βαθειά θλίψη και ειλικρινή ευγνωμοσύνη η Ιερά Μητρόπολη Δημητριάδος πληροφορήθηκε την εκδημία του Μεγάλου Ευεργέτου της Μαγνησίας και της Τοπικής μας Εκκλησίας Χαράλαμπου...

Συναξάρι 15ης Ἰανουαρίου

Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος   † Μνήμη τοῦ ὁσίου πατρός ἡμῶν Παύλου τοῦ Θηβαίου.     Ὁ Ὅ­σι­ος Παῦ­λος ὁ Θη­βαῖ­ος ἤ­κμα­σε στά...

Γιατί στην Παλαιά Διαθήκη αναφέρονται εκφράσεις που παρουσιάζουν τον θεό «εκδικητικό»;

του αρχιμ. Ιακώβου Κανάκη Η μελέτη της Παλαιάς Διαθήκης για κάποιον που δεν έχει σημαντικές εισαγωγικές γνώσεις των ιερών βιβλίων χρειάζεται διάκριση. Μπορείς να διαβάσεις...

Συναξάρι 14ης ᾿Ιανουαρίου

  Μητροπολίτου Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου Γενικοῦ Διευθυντοῦ Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος † Μνήμη τῶν ἁγίων τριάκοντα ὀκτώ καί ἄλλων Ἀββάδων τῶν ἐν τῷ ὄρει Σινᾷ ἀναιρεθέντων. Ἡ ἱερότητα...

Στενή συνεργασία Π.Ε. Πιερίας με την Ιερά Μητρόπολη Κίτρους προς όφελος της κοινωνίας

Επίσκεψη στο γραφείο της Αντιπεριφερειάρχη Πιερίας πραγματοποίησε, το πρωί της Τρίτης 12 Ιανουαρίου, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος κ. Γεώργιος. Κατά τη διάρκεια...

«Το Ωδείο της Ι.Μ. Φθιώτιδος για την κοίμηση του Χαρίλαου Ταλιαδώρου»

Ο Χαρίλαος Ταλιαδώρος, ο άνθρωπος που σημάδεψε την ιστορία της ψαλτικής τέχνης και των αναλογίων όλο τον εικοστό αιώνα, έφυγε από κοντά μας. Πολλοί ήδη...