«αἰτία τῶν δεινῶν εἶναι ἡ ἀποστασία ἀπό τό Θεό. «Φάρμακο» γιά τήν σωτηρία εἶναι ἡ μετάνοια»

«Ἄκου ἕνα βιβλίο»
μέ τόν ἀρχιμανδρίτη Ἰάκωβο Κανάκη

Ὁ Βαρούχ εἶναι προφήτης τοῦ Θεοῦ καί πράγματι εὐλογημένος, ὅπως δηλώνει καί τό ὄνομά του, ἀφοῦ ὑπηρέτησε τό ἔργο Του, ἀλλά καί γιά τόν ἄλλο λόγο, ὅτι μαθήτευσε κοντά στόν μεγάλο προφήτη Ἰερεμία.

Βιογραφικά στοιχεῖα γιά τόν Βαρούχ βρίσκουμε στό βιβλίο τοῦ Ἰερεμία. Σέ αὐτό διαβάζουμε ὅτι ἦταν γιός τοῦ Νηρίου (Ἰερ.39, 12) καί ἀδελφός τοῦ Σαραίου (ἐργαζόταν στήν αὐλή τοῦ Σεδεκία) (Ἰερ.28, 59). Ἡ ζωή του σχετίζεται ἄμεσα μέ τόν Ἰερεμία, ἀφοῦ ἀναφέρεται ὅτι κατέγραψε τίς προφητεῖες του (Ἰερ.40), διώχθηκε μαζί του (Ἰερ.43, 26) καί βρέθηκαν μαζί πάλι στή Μασσηφά μετά τήν καταστροφή τῆς Ἰερουσαλήμ. Τό ἴδιο θά γίνει καί ἀργότερα στήν Αἴγυπτο μετά τήν δολοφονία τοῦ Γοδολίου (Ἰερ.50, 6). Τό σημαντικό εἶναι ὅτι εἶναι γραμματέας του Ἰερεμία καί ἔτσι θά καταγράψει τούς σπουδαίους προφητικούς του λόγους.

Τό βιβλίο εἶναι μικρό σέ ἔκταση ἀφοῦ περιλαμβάνει μόνο πέντε κεφάλαια. Ὁ Προφήτης συνέγραψε τό βιβλίο στήν Βαβυλώνα τό πέμπτο ἔτος μετά τήν καταστροφή τῆς Ἰερουσαλήμ. Τό ἀνέγνωσε δέ ἐνώπιον τοῦ λαοῦ καί τοῦ βασιλιά Ἰεχονία (581 π.Χ.). Αὐτό μᾶς φανερώνει μιά «τακτική» κατά τήν ὁποία τά ἱερά κείμενα ἀποτελοῦσαν τά ἀναγνώσματα τῆς λατρείας καί τῶν συνάξεων τῶν πιστῶν. Γίνεται ἡ ἀνάγνωσή τους στόν λαό καί αὐτό φαίνεται νά ἐπηρεάζει τούς ἀκροατές. Θά τό δοῦμε νά συμβαίνει καί μέ τίς Ἐπιστολές τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, ὅπου καί αὐτές διαβάζονται στήν σύναξη τῶν πιστῶν. Τό ἴδιο ἔτος ὁ Βαρούχ πορεύτηκε στήν Ἰερουσαλήμ προκειμένου νά μεταφέρει τήν συνδρομή «ἐξ ἐράνων πρός τούς ἐν Ἰουδαίᾳ ὑπολειφθέντες ἀδελφούς καί σκεύη τινά τοῦ ναοῦ ἀποδοθέντα».

Μιά σύντομη ἀναφορά στό περιεχόμενο τοῦ βιβλίου θά ἦταν ἡ ἀκόλουθη: Ἱστορική εἰσαγωγή (1, 1-14), Ἐξομολόγηση τῶν αἰχμάλωτων καί αἴτηση συγγνώμης (1, 15- 3,8), ὁ Ὕμνος πρός τήν σοφία (3,9-4,4), οἱ παραινετικές ὑποθῆκες καί ἡ προφητεία περί τῆς ἀποκατάστασης (4,5-5,9).

Οἱ ἐπί μέρους θεολογικές ἰδέες τοῦ βιβλίου ἀφοροῦν καταρχήν στό ὄνομα καί στίς ἰδιότητες τοῦ Θεοῦ. Ὁ Θεός χαρακτηρίζεται Παντοδύναμος, Παντοκράτορας καί Παντογνώστης. Ἐπίσης Ἅγιος, Σωτήρας καί Αἰώνιος καί μαζί Του δέν μπορεῖ νά συγκριθεῖ κανένας ἄλλος (ἐννοεῖται θεός τῶν εἰδωλολατρῶν).

Ἄλλη ἔννοια πού συναντᾶμε στό βιβλίο εἶναι ἡ ἀναφορά στόν Ἰσραήλ. Μπορεῖ κάποιοι νά διαφωνοῦν, ἀλλά εἶναι γεγονός ὅτι ὁ λαός αὐτός ὑπῆρξε ὁ περιούσιος λαός τοῦ Θεοῦ. Αὐτός ὅμως ὁ λαός δέν στάθηκε στό ὕψος τῶν περιστάσεων καί γιά τό λόγο αὐτό ἐξέπεσε τῆς τιμῆς αὐτῆς καί τῆς ἀποστολῆς. Ἔδειξε συχνά σημεῖα ἀπιστίας πρός τόν Θεό. Μέσα στήν ἱστορία του θά ζήσει ἀρκετές δυσκολίες, θά αἰχμαλωτιστεῖ καί θά ταπεινωθεῖ. Ὡστόσο, ὁ Θεός μέσω τῶν προφητῶν του θά τόν νουθετεῖ καί θά τόν προειδοποιεῖ γιά τά ἐρχόμενα δεινά. Κάποια στιγμή ὁ λαός θά μετανοήσει καί θά τόν ξαναζητήσει. Ὁ Θεός τότε ὡς οἰκτίρμων δέν θά ἀρνηθεῖ τήν ἔνδειξη μετάνοιας. Αὐτή ἡ ταλάντευση μεταξύ πίστης καί ἀπιστίας θά συνεχιστεῖ μέσα στήν ἱστορία καί μᾶλλον θά ἀκολουθήσει σέ αὐτήν τήν πορεία ὅλο τό ἀνθρώπινο γένος.

Ἄλλη ἰδέα τοῦ βιβλίου ἀφορᾶ στήν ἔννοια τῆς σοφίας τοῦ Θεοῦ. Ἡ πραγματική σοφία φαίνεται ξεκάθαρα στόν προφητικό λόγο ὅτι προέρχεται ἀπό τόν Θεό. Εἶναι ἡ ἄνωθεν σοφία, αὐτή πού φωτίζει τόν ἄνθρωπο, τόν μεταμορφώνει καί τόν ἀνυψώνει. Δίνεται δέ στούς δίκαιους ὡς χάρισμα.

Μιά συγκινητική εἰκόνα πού χρησιμοποιεῖ ὁ Βαρούχ γιά τήν Ἰερουσαλήμ εἶναι ὅταν τήν περιγράφει ὡς γυναίκα, ὡς μητέρα πού θρηνεῖ γιά τά παιδιά της καί ἀναμένει μέ χαρά νά τά ξαναδεχθεῖ στήν ἀγκαλιά της. Ἀσφαλῶς ἐδῶ πρόκειται γιά μιά στιγμή τῆς ἰσραηλιτικῆς ἱστορίας, ἀφοῦ ὁ λαός βρίσκεται ἐξόριστος καί ἀναμένει ἡ πόλη-γυναίκα νά ἐπανέλθουν στήν ἱερή γῆ τῶν προγόνων τους.

Τέλος, ἕνα σημαντικό γεγονός γιά τήν χρήση τοῦ βιβλίου τοῦ Βαρούχ ἔχουμε ἀπό τίς Ἀποστολικές Διαταγές (5,20), ὅπου διαβάζουμε χαρακτηριστικά ὅτι τήν 10η τοῦ Γορπιαίου μηνός τῶν Ἰουδαίων, ἐπί Ναβουχοδονόσορος, γινόταν ἀνάμνηση τῆς καταστροφῆς τῶν Ἰεροσολύμων στήν ὁποία διάβαζαν τούς Θρήνους τοῦ Ἰερεμία καί τό βιβλίο τοῦ Βαρούχ μέχρι καί τόν 3ο αἰώνα μ.Χ.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Ο Άγιος Νεομάρτυς Ιωάννης ο εξ Αγαρηνών, ο Βραχωρίτης

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού Ανάμεσα στη χορεία των Νεομαρτύρων της Εκκλησίας μας υπάρχουν και κάποιοι οι οποίοι χαρακτηρίζονται: «εξ Αγαρηνών». Πρόκειται για πολλούς...

Ἡ Ἀπόκρυφος Γραμματεία – Τό ἀπόκρυφο βιβλίο τοῦ Ἐνώχ

του Αρχιμ. Γρηγορίου Κωνσταντίνου, Δρ. Θεολογίας Ὁ Ἐνώχ θεωρεῖται πώς εἶναι ὁ ἕβδομος μετά τόν Ἀδάμ Πατριάρχης τῶν Ἑβραίων, ὁ ὁποῖος ἔζησε στά χρόνια πρίν τοῦ Κατακλυσμοῦ....

Μεθοδεύεται ἀκύρωσις τῆς ἐτησίου Ἱεραρχίας;!

Tοῦ κ. Παναγιώτου Κατραμάδου Γράφομεν τὸ παρὸν προκειμένου νὰ προφθάσωμεν τὰς ἐξελίξεις καὶ νὰ περισωθῆ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὸ συνοδικὸν σύστημα τῆς Ἐκκλησίας. Ἕκαστον...

«Κλείνουν το Άγιο Όρος με πρόσχημα τον κορονοϊό ενόψει της επίσκεψης Μισούστιν, δεν υπάρχει έξαρση»

Ο πρωθυπουργός της Ρωσίας, Μιχαήλ Μισούστιν, θα πραγματοποιήσει επίσκεψη στο Άγιο Όρος την ερχόμενη Πέμπτη, ενώ προγραμματίζεται να καταλύσει στην Ιερά Μονή Παντελεήμονος. Η επικείμενη...
video

Φθιώτιδος Συμεών: «Συμπάσχουμε όλοι – Να γίνουν σωστά έργα και όχι μπαλώματα»

Ποιμαντική περιοδεία σε πληγείσες περιοχές πραγματοποιεί ο Μητροπολίτης Φθιώτιδας κ. Συμεών ο οποίος απο την πρώτη στιγμή βρέθηκε κοντά στους πληγέντες και εμφανίστηκε συγκινημένος απο τα...

Ζάεφ σε Βαρθολομαίο: Να δοθεί αυτοκεφαλία στη Μακεδονική ορθόδοξη εκκλησία

Ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, Ζόραν Ζάεφ ζήτησε με επιστολή του στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο να αναγνωριστεί ως αυτοκέφαλη η αυτοαποκαλούμενη «Μακεδονική ορθόδοξη εκκλησία...

Τα πάντα για τη Μονή Τιμίου Προδρόμου του Ακριτοχωρίου Σερρών

Όταν ρώτησαν οι Ιεροσολυμίτες τον Πρόδρομο να τους πει για τον εαυτό του, ποιος είναι, εκείνος απάντησε: «Εγώ φωνή βοώντος εν τη ερήμω». Μέσα...

Πρώτος στον τρύγο των σταφυλιών ο Μητροπολίτης Μαντινείας

Ὁ Σέβασμιώτατος Μητροπολίτης Μαντινείας καί Κυνουρίας κ.κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ μέ ἐθελοντική ὁμάδα, ἀποτελούμενη ἀπό κληρικούς καί λαϊκούς τῆς Μητροπόλεώς μας, γιά ἄλλη μία χρονιά βρέθηκε τήν Τρίτη 21 Σεπτεμβρίου 2020...

Αυτόφωρο για τους «αρνητές της μάσκας» ζητά με εγκύκλιο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου

Να παρεμβαίνουν αυτεπάγγελτα και να ακολουθούν ακόμα και την αυτόφωρη διαδικασία σε περίπτωση που διαπιστώνουν ότι συγκεκριμένοι πολίτες αρνούνται τη χρήση μάσκας παρά τα μέτρα, ζητά...

Θυρανοίξια Ιερού Ναού Κοιμήσεως Της Θεοτόκου Στομίου

Τα θυρανοίξια του Ιερού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου παραλίας Στομίου τέλεσε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Λαρίσης και Τυρνάβου κ. Ιερώνυμος, παραμονή της εορτής της Συλλήψεως...

Ίδρυση νέας Μητροπόλεως;;; Υπάρχει εκλεκτός;;

Πολλές συζητήσεις και ερωτηματικά έχει προκαλέσει ο οικονομικός έλεγχος σε όλους τους Ναούς μίας Αρχιεπισκοπικής Περιφέρειας τον οποίον ζήτησε ο Αρχιεπίσκοπος και αποφάσισε να...

Τρισάγιο στον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κυρό Δωρόθεο

Στο Α´ Κοιμητήριο Αθηνών μετέβη ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Λαρίσης και Τυρνάβου κ. Ιερώνυμος και τέλεσε τρισάγιο επί του Τάφου του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αθηνών και...

Tην Πολιούχο της Παναγία Μυρτιδιώτισσα θα εορτάσει η Πύλος

Την πολιούχο της Παναγία Μυρτιδιώτισ­σα, θα εορτάσει η Πύλος κατά το διήμερο 23 και 24 Σεπτεμβρίου 2020. Αύριο Τετάρτη, παραμονή της εορτής και ώρα...

Εκκλησία και η Οικουμενική Κίνηση

1. Ἀρχίζω τά λεγόμενα «ἐκκλησιολογικά» κηρύγματα, ἀγαπητοί μου χριστιανοί, καί παρακαλῶ νά τά προσέξετε ἰδιαίτερα. Γιατί τό ἀνώτερο ἀπ᾽ ὅλα εἶναι ἡ Ἐκκλησία. Θά...