Κυριακὴ Τελώνου καὶ Φαρισαίου σήμερα, ἀδελφοί μου. Ἀρχίζει ἡ ψυχωφελὴς περίοδος τοῦ Τριωδίου καὶ ἀνοίγει κατανυκτικὸ βιβλίο ἱερῶν ἀκολουθιῶν μὲ ὑπέροχους ὕμνους καὶ προσευχὲς ποὺ ἔχουν στόχο νὰ μᾶς διδάξουν ἔνθεα καὶ μὲ μετάνοια νὰ ἑορτάσουμε τὸ ἀναμενόμενο μεγάλο γεγονός, τὸ Πάσχα, δηλαδὴ τὴν μετάβασή μας ἀπὸ τὰ παρόντα στὰ τοῦ οὐρανοῦ. Δὲν εἶναι ἡ περίοδος τοῦ Τριωδίου περίοδος φαγητῶν, ποτῶν «διασκεδάσεων», κραιπάλης καὶ καρναβαλιῶν. Τριώδιο σημαίνει πνευματικὴ περισυλλογή, μετάνοια, ταπείνωση, κατάνυξη, προσευχή, πνευματικὴ καλλιέργεια.

Τὴν πρώτη Κυριακὴ τοῦ Τριωδίου, δηλαδὴ τὴν σημερινή, διαβάζεται στοὺς ναοὺς ἡ σχετικὴ παραβολὴ τοῦ Τελώνου καὶ Φαρισαίου καὶ ἀπὸ αὐτὴ διδασκόμεθα πῶς πρέπει νὰ συνομιλοῦμε διὰ τῆς προσευχῆς μὲ τὸν Θεὸ καὶ δημιουργό μας. «Μὴ προσευξώμεθα Φαρισαϊκῶς, ἀδελφοί· ὁ γὰρ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται». Ἡ ἀτμόσφαιρα τῆς προσευχῆς εἶναι ἡ πιὸ κατάλληλη, γιὰ νὰ ἀποκαλυφθοῦν οἱ ἐσωτερικὲς διαθέσεις τῶν ἀνθρώπων. Στὴν προσευχὴ παρουσιάζεται ἡ πνευματικὴ κατάσταση τῶν ἀνθρώπων, γι᾿ αὐτὸ δὲν εἶναι τυχαῖο τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Κύριος, γιὰ νὰ ἐκφράση τὴν ἀντίθεση μεταξὺ τοῦ Φαρισαίου καὶ τοῦ Τελώνου τοὺς παρουσίασε στὴν ὥρα τῆς προσευχῆς.

«Δύο ἄνθρωποι ἀνέβησαν εἰς τὸ ἱερὸν προσεύξασθαι». Δύο ἄνθρωποι, δύο κόσμοι. Δύο ἄνθρωποι ἀντιπροσωπευτικοὶ τῶν δύο τάξεων τῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν δύο πνευματικῶν κόσμων. Ὁ Φαρισαῖος καὶ ὁ Τελώνης. Ὁ Φαρισαῖος, ποὺ νόμιζε τὸν ἑαυτό του δίκαιο καὶ ἐθεωρεῖτο ἀπὸ τοὺς ἄλλους δίκαιος, γιατί τηροῦσε τὶς ἐντολὲς τοῦ Μωσαϊκοῦ Νόμου, γιατί ἔκανε ἔργα νομικῆς δικαιοσύνης, ἀλλὰ ἐστερεῖτο ταπεινώσεως. Μὲ τὸν τρόπο ποὺ προσευχόταν, ἔδειξε πὼς ζοῦσε μία δαιμονιώδη «πνευματικότητα», μιὰ διεστραμμένη πνευματικὴ κατάσταση ποὺ ἦταν χωρὶς λύτρωση. Ἑρμηνεύοντας σχετικὰ ὁ Μ. Βασίλειος λέει γιὰ τὸν Φαρισαῖο καὶ τὴν προσευχὴ του πρὸς τὸν Θεό: «Ἐγώ, Θεέ μου, γιὰ Σένα εἶμαι ὁ μόνος θησαυρὸς τῆς ἀρετῆς. Θὰ ἦταν ἔρημη ἀπὸ δικαιοσύνη ἡ γῆ, ἂν δὲν πατοῦσα ἐγὼ πάνω της». Εἶναι ἀνόητος ὁ ἀθεόφοβος. Δὲν πῆγε στὸν Ναὸ γιὰ προσευχὴ ἀλλὰ μόνο γιὰ ἐπίδειξη. Στάθηκε στὴν πιὸ κεντρικὴ θέση τοῦ Ναοῦ καὶ ἄρχισε νὰ αὐτολιβανίζεται. Νὰ αὐτοεπαινεῖται. Ξεχνᾶ ὅμως πὼς ὅ,τι καλὸ ἔχουμε καὶ ὅ,τι καλὸ κάνουμε, ἀποτελοῦν «καρπὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος» (Γαλ. 5, 23). Ἐπίκαιρος ὅσο ποτὲ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος λέγοντας: «Χάριτι Θεοῦ εἰμὶ ὃ εἰμί» (Α΄ Κορ. 15, 10) καὶ πάλι: «Τὰ πάντα δύναμαι διὰ τοῦ ἐνδυναμοῦντος με Χριστοῦ» (Φιλιπ. 4, 13). Ἀλλὰ καὶ ὁ προφήτης Δαυῒδ ἀποδίδει στὸ Θεὸ τὴν δύναμη καὶ τὴν χάρη μὲ τὰ ὁποῖα ὁ ἄνθρωπος κάμνει τὸ καλὸ καὶ κατορθώνει νὰ οἰκοδομήση τὴν ἀρετή. «Ἐὰν μὴ Κύριος οἰκοδομήσῃ οἶκον εἰς μάτην ἐκοποίασαν οἱ οἰκοδομοῦντες…Ἐὰν μὴ Κύριος φυλάξῃ πόλιν εἰς μάτην ἠγρύπνησεν ὁ φυλάσσσων» (Ψαλμ. 126).

Πόσο διαφορετικὸς ὅμως ἦταν ὁ δεύτερος. Ταπεινὴ ψυχή. Στάθηκε σὲ μία γωνιὰ καὶ ἐκεῖ ὅλο συντριβὴ καὶ μετάνοια γιὰ τὶς ἀπροσεξίες τῆς ζωῆς του παρακαλοῦσε τὸν Θεὸ καὶ ἔλεγε: «Ὁ Θεὸς ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ» δείχνοντας ἔτσι τὴν πνευματική του διαύγεια καὶ ὑγεία γι᾿ αὐτὸ «κατέβη δεδικαιωμένος». Ὅσο κανεὶς ἐπιδιώκει τὴν αὐτοδικαίωση, τόσο καὶ ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὴν λύτρωση. Ὅσο κανεὶς θεωρεῖ, εἰλικρινὰ ὅμως, τὸν ἑαυτό του ἀνάξιο τοῦ θείου ἐλέους, τόσο γίνεται δέκτης τῆς θείας δωρεᾶς. Ἡ αὐτομεμψία εἶναι «ἀφανὴς προκοπή». Αὐτὴ «ἡ ἀφανὴς προκοπή» ἐκφράζεται μὲ τὴν ταπείνωση τοῦ Τελώνη: ὁ ὁποῖος «μακρόθεν ἑστὼς οὐκ ἤθελε, οὐδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς τὸν οὐρανὸν ἐπάραι ἀλλ᾿ ἔτυπτεν τὸ στῆθος αὐτοῦ λέγων· ὁ Θεὸς ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ».

Ἀδελφοί, «ἄνθρωποι δύο ἀνέβησαν εἰς τὸ Ἱερὸν προσεύξασθαι». Δύο τύποι ἀνθρώπων. Προσωποποιήσεις τῆς ταπείνωσης καὶ τῆς ὑπερηφάνειας, τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς κακίας, τῆς εἰλικρίνειας καὶ τῆς ὑποκρισίας, τῆς αὐτογνωσίας καὶ τῆς ἀγνωσίας, τῆς μετανοίας καὶ τῆς πώρωσης, τῆς εὐσεβείας καὶ τῆς ἀσεβείας. Ὁ ἕνας ταπεινώθηκε, γιατί ὕψωσε τὸν ἑαυτό του. Ὁ ἄλλος ὑψώθηκε, γιατί τὸν ταπείνωσε. Ὁ Φαρισαῖος δικαίωσε τὸν ἑαυτό του, ἀλλὰ τὸν καταδίκασε ὁ Θεός. Ὁ Τελώνης καταδίκασε τὸν ἑαυτό του, ἀλλὰ τὸν δικαίωσε ὁ Θεός. Ὁ πρῶτος εἶπε λόγια πολλά, μὰ δὲν τὰ ἄκουσε ὁ Θεός. Ὁ δεύτερος εἶπε ἐλάχιστες λέξεις, ὁ Θεὸς ὅμως τὶς ἄκουσε καὶ τὶς δέχτηκε. Ἂν ἡ ταπείνωση εἶναι βασίλισσα τῶν ἀρετῶν, ἡ ὑπερηφάνεια εἶναι βδέλυγμα καὶ κατάρα. Βέβαια σήμερα, ἐποχὴ ἑωσφορικῆς ὑπερηφανείας, ἐποχὴ ὅπου ὁ «ὑπεράνθρωπος εἶναι πρότυπο γιὰ κάποιους, σὲ ἐποχὴ ποὺ ὅλοι θεωροῦμε τοὺς ἑαυτούς μας σὰν ἐκπροσώπους τῆς σοφίας, τοῦ ἀλαθήτου, τῆς παντογνωσίας καὶ μόνο ἡ λέξις «ταπεινοφροσύνη» ἀκούεται σὰν κάτι παράξενο καὶ ἄγνωστο, ἀφοῦ ταπεινοφροσύνη σημαίνει συνεσταλμένο ἦθος, ἐπίγνωση τοῦ τί εἴμεθα. Σημαίνει ταπεινὸ φρόνημα, αὐτογνωσία τῆς ἁμαρτωλότητός μας· εἶναι ἀφανὴς προκοπή».
Ἀρχιμ. Ν. Κ.

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο [email protected] άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Η Πόλις εκατακτήθη | Αρχιδιακόνου I.M. Ταμασού και Ορεινής Ραφαήλ Μισιαούλη

Αρχιδιακόνου Ιεράς Μητροπόλεως Ταμασού και Ορεινής, Ραφαήλ Μισιαούλη Η Βασιλεύουσα Πόλη της Κωνσταντινουπόλεως κατακτήθηκε (Η Πόλις εάλω!). Στις 29 Μαḯου 1453 μ.Χ. και παρά τις...

Με συγκίνηση και κατάνυξη η Σύρος υποδέχεται την ιερά Εικόνα της Παναγίας «Βουρλιωτίσσης»

Χθες το απόγευμα, στον αύλιο χώρο του Ιερού Ναού του Αγίου Δημητρίου ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Νέας Ιωνίας και Φιλαδελφείας κ. Γαβριήλ, ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος...

Πολυαρχιερατικός Εσπερινός επί τη εορτή της μετακομιδής των Λειψάνων του Αγ. Λουκά στην Ι.Μ. Παναγίας Δοβρά

Το Σάββατο 28 Μαΐου το απόγευμα στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό του Αγίου Λουκά του Ιατρού στην Ιερά Μονή Παναγίας Δοβρά Βεροίας, τελέστηκε Πολυαρχιερατικός Εσπερινός...

Συνάντηση του Επισκόπου Μελιτηνής με τον Αγγλικανό Επίσκοπο Μπέρμιγχαμ

Τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Μελιτηνής κ. Μάξιμο προσκάλεσε στο Επισκοπείο του ο Αγγλικανός Επίσκοπος Μπέρμιγχαμ κ. David Urquhart. Τον Θεοφιλέστατο συνόδευσαν ο Πρωτοπρεσβύτερος κ. Θεόδωρος Πολυβίου...

Άφιξη του Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας κ.κ. Μακαρίου στην Πέρθη

Ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ.κ. Μακάριος έφθασε στην Πέρθη το Σάββατο, 28 Μαΐου. Πρόκειται για την τέταρτη ποιμαντική επίσκεψη που πραγματοποιεί ο Σεβασμιώτατος στη...

Το Κατασκηνωτικό Κέντρο της Ι.Μ. Φθιώτιδος θα δεχτεί στην αγκαλιά του και πονεμένα παιδιά από την Ουκρανία

Γεύμα και συνάντηση εργασίας πραγματοποίησε χθες στην Αθήνα ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φθιώτιδος κ. Συμεών με τον Πρέσβη της Ουκρανίας στην Ελλάδα κ. Sergii Shutenko,...

Θεμελίωση πολυδύναμου ιεραποστολικού κέντρου στην Τανζανία

Θερμότατη υποδοχή επεφύλαξαν κατά την δεύτερη ημέρα της ιεραποστολικής επίσκεψης στην Τανζανία, στον Μακαριώτατο Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρο Β´...
video

Τι ζητάω; Μια θέση στον Παράδεισο να πάω

Τι ζητάω; Μια θέση στον Παράδεισο να πάω. Τι είναι ο Παράδεισος και τι είναι η κόλαση; Που είναι ο Παράδεισος και που είναι...

Η εορτή πάντων των εν Βοιωτίᾳ διαλαμψάντων Αγίων

Με λαμπρότητα και αθρόα συμμετοχή πιστών από όλη τη Βοιωτία τιμήθηκε η μνήμῃ πάντων των εν Βοιωτίᾳ διαλαμψάντων Αγίων στον  Ιερό Ναό των Βοιωτών...

Εγκαίνια Παρεκκλησίου της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολυτρίας από τον Μητροπολίτη Ταμασού Ησαΐου

Μέσα σε κλίμα θρησκευτικής κατανύξεως πραγματοποιήθηκε, την Παρασκευή, 27 Μαΐου 2022 το απόγευμα, ο εσπερινός των εγκαινίων του ιερού παρεκκλησίου της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Αναστασίας...

Μνημόσυνο για τα θύματα της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού στη Νάουσα

Το Σάββατο 28 Μαΐου ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων λειτούργησε και κήρυξε τον θείο λόγο στον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου...

Ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαῖος ὡς Πρόεδρος τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Συνόδου τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας

Στα πλαίσια του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου προς τιμήν του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου, εξ' αφορμής της συμπληρώσεως τριάντα χρόνων θεοφιλούς Πατριαρχείας Αυτού, ο Σεβ....

Ο Mητροπολίτης Ταμασού στην ημερίδα παρουσίασης της Στρατηγικής Ασφαλούς Παιχνιδιού

Την Πέμπτη, 26 Μαΐου 2022, ο Πανιερώτατος Μητροπολίτης Ταμασού και Ορεινής κ. Ησαΐας, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΚΕΝΘΕΑ, παρευρέθει στην ημερίδα παρουσίασης της...
video

Ο Δημητριάδος Ιγνάτιος σε 60’’- Αύριο είναι Κυριακή του Τυφλού

Παρακολουθήστε το σύντομο βιντεάκι που ετοίμασε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ.Ιγνάτιος, με αφορμή την ευαγγελική περικοπή της Κυριακής του Τυφλού. "Οι Φαρισαίοι αμφισβητούν....

Για σένα που δίνεις εξετάσεις

Καλό μου παιδί, ξέρω, σε κυριεύει το άγχος και η αβεβαιότητα, σε πιάνει κόμπος στο στομάχι, ταχυκαρδία, αϋπνίες, πονοκέφαλος, φόβος, μελαγχολία, σκέψεις που στροβιλίζουν...