Γράφει ο Σταύρος Γουλούλης, Δρος Βυζαντινής Τέχνης

Η σακούλα (από το σακούλι, εκ του σάκος), θα λέγαμε χάριν αστειότητας ότι αντιστοιχεί στην τρίτη φάση του πολιτισμού μας (σάκος στα αρχαία, σακούλι στον Μεσαίωνα/Τουρκοκρατία, σακούλα πλαστική στα νεώτερα χρόνια). Είναι υλικό κατάλοιπο, μπορεί να εξετασθεί και αρχαιολογικώς ή ιστορικώς. Οχι ως προς την αισθητική, τα σχέδια, κτλ, αλλά από την περιρρέουσα κατάσταση, το οικονομικό σύστημα. Ομιλώ σοβαρά.

Δεκαετίες πέρασαν από τότε που εμφανίστηκε η σακούλα στα σούπερ μάρκετ (υπεραγορές). Πιο πριν υπήρχε το σακούλι από ύφασμα, στα χωριά, ο τροβάς. Ομως οι Έλληνες έπαιρναν από τα καταστήματα σακούλες με τη σέσουλα, ακόμη και για τα σκουπίδια τους. Οπότε τα σακούλια και οι τροβάδες εξαφανίστηκαν…

Τόσα χρόνια τη βγάλαμε τζάμπα (;) από σακούλες. Υποθέτω ότι από τη μη αντίδραση των ταμείων οι σακούλες συγχωνεύονταν στην τιμή των προϊόντων. Τώρα όμως η παρούσα κυβέρνηση το άλλαξε αυτό με νόμο, η σακούλα πληρώνεται. Δεν είναι λίγη η τιμή, 5 λεπτά τουλάχιστον, τουτέστι 15/20 παλαιές δραχμές τον χρόνο για τα ψώνια όλης της χρονιάς σε κάθε νοικοκυριό. Να λείπει, ας πηγαίνουμε για ψώνια με δικές μας σακούλες.

Η νέα κατάσταση προσημάνθηκε ήδη σε υπεραγορά (supermarket) ξένων (γερμανικών) συμφερόντων, όπου οι πελάτες πλήρωναν -αν δεν έπαιρναν τα τρόφιμα με τα χέρια- τη σακούλα 1 λεπτό! Ναι παρακαλώ, το τόσο μικρό πληρωνόταν τοις μετρητοίς. Αν ψώνιζες δέκα 10,00 ευρώ και έπαιρνες και μία σακούλα, σύνολο 10,01, δίνοντας είκοσι ευρώ, θα έπαιρνες ρέστα 9,99 ευρώ. Δεν θα σου το χάριζαν, κανόνιζαν να έχουν ρέστα. Ούτε θα σε υπερκοστολογούσαν βέβαια, δεν σε έκλεβαν. Σε τέτοια οι Ευρωπαίοι είναι απόλυτοι. Καταναλωτές και προμηθευτές αρνούνται το παραμικρό παραπάνω. Μετρούν και τα λεπτά. Το λίγο θα φέρει το πολύ…

Είναι τσιγκούνηδες άραγε; Ποσώς! Θα χάσει η Βενετιά βελόνι! Εξάλλου χτυπούν τις τιμές. Υπολογίζουν το πορτοφόλι των πελατών. Αλλά και δεν χαρίζουν ούτε λεπτό.

Σέβονται τον εαυτό τους. Σημασία στη λεπτομέρεια. Ετσι έφτιαξαν ουρανοξύστες, καθεδρικούς ναούς από πέτρα εφαρμοστή η μία πάνω στην άλλη, η τέλεια τεχνική για οικοδομές. Πέρασε τελειομανία στη ζωή τους.

Δεν προεξοφλώ βέβαια ότι το ένα λεπτό η σακούλα έγινε επίτηδες, ως ένα είδος πολιτιστικού-οικονομικού ιμπεριαλισμού εις βάρος μας. Ως Ιστορικός όμως, έχοντας αρμοδιότητα να καταγράφω την καθημερινή πραγματικότητα που πάντα έχει συνέπειες στη ζωή μας, μπορώ να καταλάβω τι συνεπάγεται αυτή η λογική. Ενα καθωσπρέπει, οργανωμένο κατάστημα έχει αρχές. Κι αν δεν έχει, πρέπει να τις επιβάλει στη μονάδα του, αλλιώς δεν επιβιώνει. Το «Ο πελάτης έχει πάντα δίκιο» το έκαναν μικρέμποροι της παλαιάς γειτονιάς, που με το ένα χέρι σου έδιναν και με το άλλο σου έπαιρναν.

Ετσι μαθαίνει ο Αλλος, ο ξένος τις αρχές σου, όταν συνεργάζεσαι μαζί του στο λεπτό, στο ελάχιστο. Σου επιβάλλει μία λεπτομέρεια και μετά, εφόσον τον έχεις πάντα ανάγκη, τον ακούς σε όλα. Ή και τον υπακούς.

Αυτό έχει σημασία τελικά, ότι μαζί με τα προϊόντα σου, την πραμάτεια σου, αναγκάζεις κάποιον να αγοράζει πνεύμα, όχι από εξυπνάδα σου, αλλά για ουσία. Του μαθαίνεις να σκέφτεται όπως εσύ. Αλλιώς αν αλλάξουν τα δεδομένα, θα σου επιβάλει εκείνος τη λογική σου. Μπορεί και να σε κατακτήσει…

Λεπτό προς λεπτό, ξαφνικά η Ελλάδα πέρασε υπό διεθνή έλεγχο. Φταίμε. Δεν θυμηθήκαμε τη συμβουλή της γιαγιάς μας, να μην ξοδεύουμε λεπτό παραπάνω από όσο αντέχει η τσέπη μας. Πολίτες και πολιτικοί το δικαιολογούν, άλλοι όχι. Κι ενώ ημέτεροι και ξένοι κόπτονται για άλλες περιπτώσεις για «ανθρωπιστική καταστροφή», καμιά φορά φαινομενική, στην Ελλάδα, δεν χαρίσθηκε ούτε «λεπτό». Διάφοροι αναλυτές λένε ότι δεν υπάρχει λύση, παρά περικοπή του χρέους. Αυτό κάναμε κι εμείς στην καταστροφέα (1941-1944) της χώρας μας Γερμανία κι ορθοπόδησε.

Νομίζω όμως δεν καταλάβαμε με τι πουριτανούς δανειστές μπλέξαμε. Λέγεται ότι η προτεσταντική ηθική που αναδύθηκε με τον πλουτισμό, επελαύνει παγκοσμίως εναντίων όλων. Μουσουλμάνων, Καθολικών, Ορθοδόξων… Αυτό όμως είναι μια άλλη ιστορία. Δεν έχει σημασία το ανήθικον των δανείων, ότι Ευρωπαίοι δάνειζαν ασύστολα σε ασύστολους ανθρώπους κινδυνεύοντας κι αυτοί να χάσουν κέρδη τους. Αν δεν μας δουν να αλλάζουμε ιδέες τώρα που νιώσαμε την αλήθεια, να σκεφτόμαστε και το λεπτό, δεν κάνουν πίσω. Απλή λογική. Πάλι θα τους φεσώσουμε.

Μπορείς να μάθεις έναν λαό να αλλάξει τρόπο σκέψεως; Δεν χρειάζεται να τον κατακτήσεις. Θα πληρώνεις συνεχώς τα έξοδα φύλαξης, καταστολής. Μέσω του εμπορίου, των ευκαιριών, γίνεται πιο εύκολα.

Λέτε αυτή η μικρή, η πολύ μικρή λεπτομέρεια, ένα λεπτό η σακούλα ή σήμερα τα πέντε λεπτά των ελληνικών σούπερ μάρκετ, να έχει διασύνδεση με το οσονούπω χρέος ένα τρισεκατομμύριο; Το «μικρό» φέρνει το «μεγάλο». Μια τέτοια, μικρόψυχη ίσως, λογική, θα ήταν τερατώδης σοφία. Ας την εκμεταλλευτούμε. Πέρα από το αν μας εξοργίζει.

Εφημερίδα «Κιβωτός της Ορθοδοξίας»

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.