Kάθε Σάββατο «Ἄκου ἕνα βιβλίο» μέ τόν ἀρχιμανδρίτη Ἰάκωβο Κανάκη.

Ὁ προφήτης Μαλαχίας

Ἡ διδασκαλία τοῦ προφήτη Μαλαχία μᾶς προσφέρει σημαντικά στοιχεῖα τῆς θεολογίας τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Τά ὅσα ἀναφέρει στό κείμενό του εἶναι σημαντικά καί ἀφοροῦν διαχρονικά κάθε ἐποχή καί φυσικά στήν ἐποχή μας. Θά κάνουμε μιά σχετική ἀναφορά περί τῶν θεμάτων αὐτῶν καί στήν συνέχεια θά ἀναφέρουμε μερικά ἄλλα στοιχεῖα περί τοῦ συγγραφέως καί τοῦ βιβλίου του.

Σημαντικό θέμα τοῦ βιβλίου εἶναι ὅτι ὁ Προφήτης ἀσχολεῖται μέ τήν κατάσταση τῆς ἐποχῆς του. Λαμβάνει μέριμνα τῆς ἐκφορᾶς τοῦ Νόμου καί τῆς τήρησής του ἀπό τόν λαό. Αὐτό ἀποδεικνύει ὅτι ὁ προφητικός λόγος δέν ἀφορᾶ μόνο στό μέλλον, ἀλλά κατά βάση σχετίζεται μέ τήν ζωή τῶν ἀνθρώπων τῆς ἐποχῆς ποῦ ζεῖ. Ὁ Προφήτης δέν εἶναι ἕνας μελλοντολόγος τῆς ἐποχῆς του, ἀλλά μιά πνευματική προσωπικότητα πού δρᾶ ὡς πατέρας στήν κοινωνία πού ζεῖ.

Ἄλλο σημαντικό στοιχεῖο εἶναι τό «ἄνοιγμα» πού κάνει πρός τά ἔθνη, πρός ὅλους τούς ἀνθρώπους. Καλεῖ ὅλη τήν οἰκουμένη νά πιστέψει στόν Ἕνα καί ἀληθινό Θεό. Μάλιστα, γίνεται ἐπικριτικός πρός τούς Ἰουδαίους γιατί περιφρονοῦν τόν Θεό καί ἐπαινεῖ τούς «ἐξ ἐθνῶν» γιά τόν σεβασμό τους πρός Αὐτόν. Ἀκόμα καί οἱ θυσίες τους λέει εἶναι περισσότερο εὐάρεστες σέ Αὐτόν καί γι᾽αὐτό χαρακτηρίζονται ὡς «καθαρές θυσίες». Αὐτή ἡ ἰδέα ἀποτελεῖ μιά πρώιμη ἰδέα τῆς ὕπαρξης μίας οἰκουμενικῆς Ἐκκλησίας. Μέσα ἀπό τήν προσέγγιση αὐτή «βλέπει» πιό μακρυά, διαζωγραφίζει τήν μεσσιανική ἐποχή, πού θά εἶναι μιά ἐποχή ἀποκατάστασης τοῦ δικαίου καί γι᾽αὐτό μιλᾶ γιά τήν «ἡμέρα τοῦ Κυρίου».

Ἄλλο ἀξιοσημείωτο τῆς θεολογίας του ἀποτελεῖ ὁ ἔλεγχος πού ἀσκεῖ στούς ἱερεῖς τῆς ἐποχῆς του. Τούς ἐπικρίνει γιά «συνήθεια» στά καθήκοντά τους καί γιά προσφορές στό Θεό μή δεκτές ἀπό τά χέρια τους. Χρησιμοποιεῖ δυνατές καί αὐστηρές ἐκφράσεις πρός αὐτούς. Λέει χαρακτηριστικά ὅτι «οἱ προσφορές τους μολύνουν τό θυσιαστήριο» (Μαλ.1,7.12). Πράγματι, ὁ κίνδυνος τῆς «συνήθειας» τοῦ κληρικοῦ εἶναι πάντοτε «ἐπί θύραις». Ἡ ἐξοικείωση μέ τά Θεῖα εἶναι μιά ἀρνητική κατάσταση, ἀλλά ἀναμενόμενη γιά τόν ἱερέα πού ἔχει κουραστεῖ ψυχικά καί ἔχει κορεστεῖ ἀπό ζητήματα πρακτικά. Αὐτός ἔχει ρίξει τό βάρος τῆς ποιμαντικῆς του μέριμνας σέ πράγματα ἔξω ἀπό τό λειτούργημά του.

Ἄλλο θέμα τῆς διδασκαλίας τοῦ Προφήτη εἶναι ὁ στηριγμός τοῦ λαοῦ σέ χρόνια οἰκονομικῆς καί ἠθικῆς κρίσης. Βλέπουμε ὅτι ἡ ἱστορία ἐπαναλαμβάνεται μέ μόνη διαφορά τήν ἀλλαγή τῶν προσώπων. Ὁ Προφήτης πού ἀπευθύνεται στούς πρώην αἰχμαλώτους Ἰουδαίους ἀντιλαμβάνεται ὅτι ἔχουν ἀπογοητευθεῖ ἀπό τόν Θεό. Αἰσθάνονται ὅτι τούς ἔχει ἐγκαταλείψει. Παρατηρεῖ σέ ποιό βαθμό ἀπογοήτευσης ὁδηγεῖ ἡ οἰκονομική δυσπραγία. Τό προφητικό του ἔργο εἶναι ἡ στήριξη τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ὄχι βασισμένη σέ μιά ἰδεολογική θεωρητική ψυχολογική βάση, ἀλλά μιά πρόταση- στάση ζωῆς πού ἐμπνέεται ἀπό τήν πίστη στό Θεό.

Ἄλλο σημαντικό θέμα τῆς διδασκαλίας του εἶναι τό περί τῆς ἱερότητας τοῦ γάμου. Ἄν σκεφθοῦμε ὅτι ζεῖ σέ μιά ἐποχή ἐπαναπατρισμοῦ τῶν συμπατριωτῶν του, γίνεται κατανοητό ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη ὕπαρξης κοινωνικῶν ἀρχῶν καί ἀξιῶν. Μιά κοινωνία γιά νά μπορέσει νά ἐπιζήσει καί νά ἀναπτυχθεῖ εἶναι εὔλογο ὅτι χρειάζεται ἰσχυρούς πυλῶνες. Ὁ τονισμός τοῦ γάμου, ὡς μιᾶς ἱερῆς διαδικασίας μέσα στήν κοινωνία, ἀφορᾶ στήν σχέση τῶν ἀνθρώπων μέ τόν Θεό ἀλλά καί μέταξύ τους. Ἡ προσέγγιση τῶν Ἰσραηλιτῶν περί τοῦ θέματος καθόλου δέν τιμοῦσε τό ἀνθρώπινο πρόσωπο καί τίς ἀνθρώπινες σχέσεις. Ἡ θεώρηση γιά τήν σχέση τῶν ἀνδρῶν καί τῶν γυναικῶν παραβιάζει τήν ὑπόσχεση σεβασμοῦ μεταξύ τους καί ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Ἡ κακή συμπεριφορά τοῦ ἑνός πρός τόν ἄλλον δέν σχετίζεται μέ τήν ἀγάπη τους πρός τόν Θεό. Ὅμως ὁ Προφήτης λέει ὅτι Ἕνας εἶναι ὁ Θεός Πατέρας πού μᾶς καθιστᾶ ἀδέλφια μεταξύ μας. Ἔτσι, ἡ ἄσχημη συμπεριφορά μεταξύ μας δηλώνει ὅτι ξεχνᾶμε αὐτήν τήν δυνατή σχέση ἀναμεσά μας. Ἐδῶ μποροῦμε νά ποῦμε, ὅπως σημειώνει καί ὁ καθηγητής Σ.Καλαντζάκης, ὑπάρχει τό «προανάκρουσμα τῆς Κυριακῆς Προσευχῆς».

Τέλος, μιά ἀκόμα θεολογική ἰδέα τοῦ Προφήτη εἶναι αὐτή περί τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ. Ἐνῶ εἴμαστε στήν «ἀτμόσφαιρα» τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης παρατηροῦμε ὅτι ὁ Θεός παρουσιάζεται στό βιβλίο, ὅπως καί στήν Καινή Διαθήκη. Ἦταν καί εἶναι πάντοτε ὁ Θεός τῆς ἀγάπης. Στό προκείμενο τοῦ Ἐσπερινοῦ ψάλλουμε αὐτό ἀκριβῶς : «Τό ἔλεός σου Κύριε καταδιώξει με πάσας τάς ἡμέρας τῆς ζωῆς μου». Ἔστω καί ἄν ὁ ἄνθρωπος ἀπιστεῖ καί ἀμφισβητεῖ τόν Θεό, Ἐκεῖνος δέν σταματᾶ νά τόν ἀγαπᾶ καί νά μεριμνᾶ γι᾽αὐτόν». (Μαλ.1,2).

Ἐκτός τῶν θεμάτων τῆς διδασκαλίας τοῦ Προφήτη θά ἀναφέρουμε καί μερικά ἄλλα στοιχεῖα. Ὁ Προφήτης φαίνεται νά εἶναι ὄντως ὁ συγγραφέας τοῦ βιβλίου καί ἡ χρονολογία συγγραφῆς προσδιορίζεται μεταξύ τῶν 470-450 π.Χ. Πιθανόν προέρχεται ἀπό τά ὑψηλά κοινωνικά στρώματα τῆς Ἰερουσαλήμ, χωρίς ὅμως νά φαίνεται ὅτι ἔχει λάβει ἰδιαίτερη παιδεία. Χρησιμοποιεῖ στό κείμενό του τόν τρόπο τῶν ἐρωταπαντήσεων καί αὐτό κάνει τόν λόγο του πιό «ζωντανό» καί περισσότερο προσιτό. Τό κῦρος τῶν ἀναφερομένων στό βιβλίο του εἶναι πασιφανές ἀπό τήν χρήση του ἀπό τόν Χριστό, ὅταν ἀναφέρθηκε περί τοῦ Προδρόμου καί Βαπτιστοῦ Ἰωάννου, ἀλλά καί στήν λατρεία τῆς Ἐκκλησίας χρησιμοποιοῦνται περικοπές ἀπό τό προφητικό αὐτό βιβλίο.

Τέλος, ὁ ἐνδιαφερόμενος θά βρεῖ τίς ἀναλύσεις τοῦ βιβλίου ἀπό τούς Πατέρες καί Ἐκκλησιαστικούς συγγραφεῖς στήν Πατρολογία τοῦ Μigne στούς παρακάτω τόμους: Θεόδωρος Μοψουεστίας (PG 66, 597-632), Κύριλλος Ἀλεξανδρεύς (PG 72, 275-364), Θεοδώρητος Κύρου (PG 81, 1959-88), Ἠσύχιος Ἰεροσολύμων (PG 93, 1367-70).

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο info@poimin.gr άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Ὁ Ἐπίσκοπος, ὡς διάδοχος καὶ εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ, πρέπει νὰ ζῆ ὡς μάρτυς καὶ ὁμολογητής!

Ὁ Ἐπίσκοπος, ὡς διάδοχος καὶ εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ, πρέπει νὰ ζῆ ὡς μάρτυς καὶ ὁμολογητής, καὶ νὰ εἶναι γιὰ τοὺς πιστοὺς κανὼν πίστεως, δηλαδὴ...

Αυγουστίνος Καντιώτης: Πρέπει οι Χριστιανοί να είναι αγωνιστές με όπλα τις φωνές

Για την ανάγκη μη αδιαφορίας στα εκκλησιαστικά θέματα  είχε τοποθετηθεί ο μακαριστός μητροπολίτης Φλώρινας Αυγουστίνος Καντιώτης. Σύμφωνα με τον μακαριστό, ως «στρατιῶται Χριστοῦ, ὡς πιστά τέκνα...

Θέλετε να σωθείτε;

Ως γνωστόν, οι άνθρωποι της εποχής μας, ευρίσκονται χωρισμένοι σε δυο στρατόπεδα. Εις το πρώτο στρατόπεδο ευρίσκονται οι συνειδητοί Χριστιανοί, οι οποίοι ζουν ζωήν Χριστιανικήν....

Εκδηλώσεις μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας στην Καστοριά

Το διήμερο 19 και 20 Σεπτεμβρίου 2020 πραγματοποιήθηκαν στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικάνορος οι εκδηλώσεις μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας. Το...

Καστορίας Σεραφείμ: Η Καστοριά σβήνει…

Του Σεβ. Μητροπολίτου Καστορίας Σεραφείμ, Υπερτίμου και Εξάρχου Άνω Μακεδονίας Και πάλι ο λόγος μου αφορά την Καστοριά. Και πάλι η αγωνία μου σχετίζεται με...

Τα ονομαστήρια του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Κεγχρεών Αγαπίου

Την Κυριακή, 20 Σεπτεμβρίου 2020, στην ανδρώα Κοινοβιακή Ι. Μονή Αναστάσεως Χριστού Λουτρακίου, τελέστηκε Αρχιερατική Θ. Λειτουργία επί τη μνήμη του Άγιου ενδόξου Μεγαλομάρτυρος...

Αγιασμός από το Μητροπολίτη Μεσσηνίας στον Παιδικό Σταθμό της Μητροπόλεως

Αγιασμό τέλεσε σήμερα Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2020, ο Σεβ. Μητροπολίτης Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομος, στον «Παπαδοπού­λειο» Παιδικό Σταθμό της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας, με την ευκαιρία...

Η εν Θεσσαλιώτιδι Εκκλησία εόρτασε την Σύναξη των οκτώ Αγίων της

Εν μέσω της τραγικής καταστάσεως που επικρατεί στην Μητροπολιτική Περιφέρεια λόγω της σφοδρής βροχοπτώσεως, η τοπική μας Εκκλησία εόρτασε την Σύναξη των οκτώ Αγίων...

Tα Εγκαίνια του Ι. Ναού Αγίου Νικολάου στα Αηδόνια Κορινθίας

Με κατάνυξη και ιεροπρέπεια, όπως αρμόζει σε μια τελετή εγκαινίων Ι. Ναού, τελέστηκαν το Σάββατο, 19 Σεπτεμβρίου 2020, τα Εγκαίνια του Ι. Ναού Αγίου...

Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας: Ας υπερασπιστούμε, την ειρήνη σε κάθε πτυχή της ζωής μας

Η 21η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών ως ημέρα αφιερωμένη στην ενίσχυση των ιδανικών της ειρήνης και στην προσπάθεια εξάλειψης των...

Τουλάχιστον οχτώ κρούσματα κορονοϊού σε μονή του Αγίου Όρους

Τουλάχιστον οχτώ επιβεβαιωμένα κρούσματα κορονοϊού καταγράφηκαν τις τελευταίες ώρες σε μία μόνο μονή (Αγίου Παύλου) του Αγίου Όρους, που τέθηκε ήδη σε καραντίνα. Ένας μοναχός,...

Ο Σατανισμός νομιμοποιείται στη Σουηδία

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ, ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ  Εν Πειραιεί τη 21η Σεπτεμβρίου 2020 Ο ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΣΤΗ ΣΟΥΗΔΙΑ Είμαστε δυστυχώς αναγκασμένοι να φέρνουμε στο φως της...

Τα Ονομαστήρια του Μητροπολίτη Σπάρτη Ευσταθίου

Μεγαλομάρτυρος Ευσταθίου, της συζύγου του Θεοπίστης και των τέκνων αυτών, Αγαπίου και Θεοπίστου, τίμησε  την  Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2020, η Εκκλησία μας. Παράλληλα ο...

Φορώντας μάσκα χειροτονήθηκε Διάκονος

Για φωτογραφικό υλικό πατήστε εδώ. Την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2020, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βελγίου και Έξαρχος Κάτω Χωρών και Λουξεμβούργου κ. Αθηναγόρας λειτούργησε στην Ενορία...

Ο Μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος κοντά στους πληγέντες από τις σφοδρές βροχοπτώσεις

Από την Παρασκευή το βράδυ, ο Νομός Καρδίτσας και η Επαρχία Φαρσάλων βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, αφού η σφοδρή βροχόπτωση δημιούργησε τεράστια προβλήματα...