Ο ΑΓΙΟΣ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΣ ΚΑΙ ΙΑΜΑΤΙΚΟΣ 

 ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ (27 ΙΟΥΛΙΟΥ)

«Ο άγιος Παντελεήμων έζησε επί της βασιλείας του Μαξιμιανού και καταγόταν από την πόλη Νικομήδεια. Ο πατέρας του Ευστόργιος ήταν ειδωλολάτρης κι ύστερα έγινε Χριστιανός με τις νουθεσίες του υιού του, ενώ η μητέρα του Ευβούλη προερχόταν από χριστιανική οικογένεια.

Σπούδασε την ιατρική επιστήμη κοντά σ’ ένα σπουδαίο και δοξασμένο ιατρό, τον Ευφρόσυνο, αλλά την κατά Χριστόν ιατρική τέχνη και πίστη την έμαθε από τον πρεσβύτερο Ερμόλαο, με την οποία (πίστη), αφού επικαλέστηκε τον Χριστό, ανάστησε ένα παιδί, που πέθανε στο δρόμο από δάγκωμα μίας έχιδνας. Βαπτίζεται λοιπόν από τον πρεσβύτερο Ερμόλαο και χειραγωγείται από αυτόν προς τη χριστιανική πίστη.

Το μαρτύριό του έγινε ως εξής:

Κάποιος τυφλός, που προσήλθε σ’ αυτόν, ιατρεύτηκε από τον άγιο. Όταν ρωτήθηκε λοιπόν ο πρώην τυφλός από τον βασιλιά «Ποιος σε γιάτρεψε;», «ο Παντολέων», είπε (γιατί αυτό ήταν το προηγούμενο όνομά του), «καθώς επικαλέστηκε τον Χριστό, στον Οποίο και εγώ πιστεύω». Αμέσως ο βασιλιάς τού έκοψε το κεφάλι, ενώ ο Παντολέων προσήχθη σ’ αυτόν.

Ο Μαξιμιανός, επειδή ο άγιος δεν κάμφθηκε καθόλου ούτε με τις υποσχέσεις ούτε με τις απειλές, για ν’ αρνηθεί την πίστη του Χριστού, διέταξε να κτυπηθεί φοβερά και να φλεχθεί με λαμπάδες. Του εμφανίστηκε όμως ο Χριστός, με το σχήμα του πρεσβυτέρου Ερμολάου, που του έδωσε θάρρος, και φάνηκε ότι ήταν μαζί του και στον βρασμένο μόλυβδο και στη θάλασσα που τον έριξαν. Αφού έμεινε αβλαβής από όλα, ρίχνεται στα θηρία, αλλά κι από αυτά, σαν άλλος Δανιήλ, παραμένει αλώβητος, οπότε τον δένουν σε τροχό γεμάτο μαχαίρια, που τον άφησαν να πέσει στο έδαφος από ψηλά.

Τέλος, στην τελευταία απόφαση να τον θανατώσουν διά ξίφους, προσευχήθηκε κι ακούστηκε φωνή από τον ουρανό να τον καλεί Παντελεήμονα. Μόλις τελείωσε την προσευχή κι ενώ επρόκειτο να του κόψουν το κεφάλι, την ώρα που ο δήμιος άπλωσε το χέρι, γύρισε πίσω το σίδερο κι έλιωσε σαν κερί, θαύμα που έκανε τους στρατιώτες να πιστέψουν στον Χριστό. Τότε ο άγιος μάρτυρας πρότεινε μόνος του τον αυχένα και έτσι κόπηκε το κεφάλι του. Λέγεται δε ότι χύθηκε γάλα αντί αίμα, και η ελιά στην οποία είχε προσδεθεί, αμέσως διαμιάς καρποφόρησε».

Αν, κατά τον άγιο Ιάκωβο, «η κρίσις ανίλεώς εστιν τοις μη ποιήσασιν έλεος», δηλαδή η κρίση του Θεού θα είναι χωρίς έλεος γι’ αυτούς που δεν έδειξαν στη ζωή τους έλεος για τους άλλους, τι πρέπει αντιστρόφως να πούμε για τον άγιο Παντελεήμονα, ο οποίος όχι απλώς είχε και έδειξε έλεος και αγάπη στους συνανθρώπους του, αλλά είχε και έδειξε το μεγαλύτερο έλεος που μπορεί να βρεθεί σε άνθρωπο, και ενόσω ζούσε και μετά το μαρτυρικό του τέλος; Μία πραγματικότητα, που δεν την διαπιστώσαμε μόνοι μας οι άνθρωποι, αλλά την απεκάλυψε και ο ίδιος ο Θεός, ο Οποίος ακριβώς του έδωσε κι αυτήν την προσωνυμία.

Κι αυτό σημαίνει ότι ο άγιος έφτασε πράγματι σε επίπεδα θεϊκά, αφού μόνον ο Θεός μπορεί κατ’ ουσίαν να χαρακτηριστεί ως καθ’ υπερβολήν και υπερθετικά Παντελεήμων, γεγονός που μας δίνει το δικαίωμα να λέμε ότι ο άγιος έγινε δίοδος των χαρίτων του Θεού στον κόσμο, φανέρωση της βασιλείας της αγάπης Του σε αυτόν. Και βεβαίως εννοούμε ότι το έλεος του αγίου – προέκταση κατ’ αλήθεια του ελέους του Θεού – εκτεινόταν και συνεχίζεται βεβαίως να εκτείνεται μέχρι σήμερα και στα σώματα, αλλά και στις ψυχές των ανθρώπων.

Ο Άγιος Παντελεήμων καιόμενος
Δεν είναι τυχαίο που ο Κύριος τον χαρίτωσε μ’ αυτόν τον τρόπο. Ο Θεός, γνωρίζουμε, δίνει πλούσια το έλεός Του σ’ εκείνους που η καρδιά τους έχει και κάποια «φυσική» κλίση συμπαθείας προς τους συνανθρώπους τους. Ο άγιος από μικρός έδειξε την με αγάπη στροφή του προς τους άλλους, όταν θέλησε να σπουδάσει μία επιστήμη, που είναι ακριβώς κοντά στον άνθρωπο, μάλλον η πιο κοντινή σ’ αυτόν, διότι στέκεται δίπλα στον πόνο του: την ιατρική.

Κανείς δεν σπουδάζει ιατρική – και μιλάμε με αληθινή έφεση ψυχής κι όχι επαγγελματικά – αν η καρδιά του δεν «κτυπάει», έστω και λίγο, συντονισμένα με τους κτύπους της καρδιάς των ανθρώπων. Πολλαπλασίως ο Θεός προσφέρει το έλεός Του σ’ εκείνους που επέλεξαν και αγωνίστηκαν στη ζωή τους να σταθούν στην κύρια εντολή Του, την αγάπη.

Ο άγιος Παντελεήμων, λοιπόν, και από φυσικού του και με τη θέλησή του είδε να πολλαπλασιάζεται το έλεος του Θεού σ’ αυτόν, έλεος που τελικός αποδέκτης του είμαστε εμείς οι άνθρωποι σ’ όλες τις εποχές.

Ο Άγιος Ερμόλαος (;-305)

Αυτήν τη φυσική, αλλά και χαρισματική ταυτόχρονα ανέλιξη του πνεύματός του μάς την προβάλλει με ωραιότατες εικόνες και χαρακτηρισμούς ο ποιητής της Εκκλησίας μας. Ο άγιος, εν πρώτοις, πέραν από πρώτο των αναργύρων αγίων της Εκκλησίας, συνιστά, κατ’ αυτόν, έναν «παιδαριογέροντα», ένα γέροντα δηλαδή στη σύνεση, αλλά από την παιδική του ήδη ηλικία. «Ἀνατείλας οἷα περ ἀστήρ, φέρων ἐν νεότητι, πρεσβυτικὴν καὶ θεόφρονα σύνεσιν».

Διότι από παιδάκι φανέρωσε τη στροφή του προς τον Θεό, όταν του δόθηκαν πολλές αφορμές ν’ ακολουθήσει άλλη πορεία από τη χριστιανική, με τις προτροπές του ειδωλολάτρη πατέρα του. Εκείνος όμως, σαν νέος Ηρακλής, στο κρίσιμο σταυροδρόμι της νεότητας, επιλέγει τον δρόμο που ακολουθεί η ευσεβέστατη μητέρα του και γίνεται χριστιανός. «Μεγαλέμπορον» τον χαρακτηρίζει εν προκειμένω ο υμνογράφος, διότι αντάλλαξε προσφυώς τα εύκολα πάθη της νεότητας και τον ολισθηρό δρόμο, στον οποίο αυτά οδηγούν, με τον Κύριο Ιησού Χριστό.

Από την άλλη, ο υμνογράφος επισημαίνει κι ένα βασικότατο στοιχείο της πνευματικής ζωής: τη χειραγωγία του από πνευματικό πατέρα. Ο άγιος Παντελεήμων ναι μεν «πειράστηκε» με ό,τι πρόβαλλε σ’ αυτόν ως πρότυπο ζωής ο πατέρας του, αλλά ευλογήθηκε από τον Θεό με τη χαρισματική μορφή πρώτα της μητέρας του, κυρίως όμως με την διακριτική καθοδήγηση του ιερέα Ερμολάου.

Ο Ερμόλαος ήταν ο πνευματικός του, ο γέροντάς του, που διαρκώς τον ενίσχυε και τον προσανατόλιζε στον ουρανό. Και η επιβεβαίωση της χάρης αυτής του Θεού στον άγιο έρχεται με τον παραδοξότερο τρόπο, άνωθεν: ο ίδιος ο Χριστός τον ενισχύει στα μαρτύριά του, αλλά με τη μορφή του αγίου Ερμολάου. Αγαθή διάθεση ψυχής, γνωμικό θέλημα στραμμένο προς τον Θεό, πνευματική χειραγωγία από πνευματικό: τα στοιχεία που κινητοποιούν τη χάρη του Θεού, για να γίνει κανείς άγιος, έστω και σ’ ένα βαθμό, σαν τον άγιο Παντελεήμονα. (παπα Γιώργης Δορμπαράκης)

Γίνετε συνοδοιπόροι μας στην γνώση και την ενημέρωση. Στείλτε στο [email protected] άρθρα, φωτογραφίες, βίντεο ή κάτι που πιστεύετε ότι αξίζει να μοιραστείτε τόσο με εμάς όσο και με τους αναγνώστες μας.

Πρόσφατα Άρθρα

Ο νέος Γενικός Αστυνομικός Διευθυντής Περιφέρειας Θεσσαλίας στον Μητρ. Λαρίσης

Με την ευκαιρία της αναλήψεως των καθηκόντων του στην Αστυνομική Διεύθυνση της Περιφέρειας Θεσσαλίας, επισκέφθηκε τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Λαρίσης και Τυρνάβου κ. Ιερώνυμο, ο...

Η εορτή του Αγίου Τρύφωνος στην Παλαιοκαρυά Τριχωνίδος

Στον Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου Παλαιοκαρυάς Τριχωνίδος ιερούργησε την Τετάρτη 1 Φεβρουαρίου 2023, εορτή του Αγίου Μάρτυρος Τρύφωνος, ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας, Μητροπολίτης Αιτωλίας...

Η εορτή της Υπαπαντής του Κυρίου στην Παναγία την Παρηγορήτρια

Μία από τις πιο όμορφες εορτές του Ενιαυτού θα γιορτάσουμε αύριο: Την Υπαπαντή του Κυρίου μας, μία από τις 12 μεγάλες εορτές της Ορθόδοξης...

Ο Μητροπολίτης Χαλκίδος στο 1ο Πρότυπο Γενικό Λύκειο

Την Τρίτη 31 Ιανουαρίου 2023, ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας, Μητροπολίτης Χαλκίδος κ. Χρυσόστομος, μετέβη, κατόπιν προσκλήσεως, στο 1ο Πρότυπο Γενικό Λύκειο Χαλκίδος, όπου τον...

10ετές μνημόσυνο π. Θεοφίλου Ζησοπούλου

Με την ευκαιρία της συμπληρώσεως 10 ετών από την προς Κύριον εκδημία του αειμνήστου αρχιμανδρίτου π. Θεοφίλου Ζησοπούλου τελέστηκε την ημέρα της μνήμης του,...

Ημερίδα στην Σύνοδο για την εκκλησιαστική περιουσία και τους δασικούς χάρτες.

Εκ Συνοδικής Αποφάσεως, ληφθείσης στην Συνεδρία της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της 10ης μηνός Ιανουαρίου 2023 και κατόπιν προτάσεως του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης...

«Είδον οι οφθαλμοί μου το σωτήριον σου»

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ «ΕΙΔΟΝ ΟΙ ΟΦΘΑΛΜΟΙ ΜΟΥ ΤΟ ΣΩΤΗΡΙΟΝ ΣΟΥ»   (Λουκ.2,31)    ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού      Η μεγάλη θεομητορική και συνάμα...

Η Υπαπαντή του Κυρίου και ο Σαραντισμός των βρεφών

Η Υπαπαντή του Κυρίου και Σαραντισμός των βρεφών. «Κόλπους Πατρός τυπούσι του σου, Χριστέ μου, του Συμεών αι χείρες, αι φέρουσί σε.» (Τους κόλπους του ουρανίου...

«Φως εις αποκάλυψιν εθνών»

Του μακαριστού Μητροπολίτου Καστορίας κυρού Σεραφείμ Μας γεμίζει με ιερή συγκίνηση η δεσποτική και συγχρόνως θεομητορική εορτή της Υπαπαντής του Κυρίου στις 2 του μηνός...

Ο Μητρ. Λαρίσης στην αλλαγή Διοίκησης Αεροπορικής Υποστήριξης

Την Τρίτη 31 Ιανουαρίου 2023 έγινε στην Αεροπορική Βάση Ελευσίνας, παρουσία του Α/ΓΕΕΘΑ Στρατηγού Κωνσταντίνου Φλώρου, η τελετή παράδοσης – παραλαβής της Διοίκησης Αεροπορικής...

Οι νέοι επικεφαλής Αστυνομίας και Πυροσβεστικής στον Μητρ. Φθιώτιδος

Εθιμοτυπικές επισκέψεις επί τη αναλήψει των καθηκόντων τους πραγματοποίησαν στον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Φθιώτιδος κ. Συμεών ο νέος Γενικός Περιφερειακός Αστυνομικός Διευθυντής Στερεάς Ελλάδας Ταξίαρχος...

Επίσκεψη της επιτετραμμένης της Πρεσβείας των ΗΠΑ Maria Olson στον Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως

Το πρωί της Τρίτης 31 Ιανουαρίου 2023 επισκέφθηκε τον Μητροπολίτη μας κ. Άνθιμο στο Επισκοπείο της Μητροπόλεως η επιτετραμμένη της Πρεσβείας των Η.Π.Α. στην...

Ἡ Ἱερά Μητρόπολη Καστορίας τίμησε τούς συνταξιοδετηθέντες ἐκπαιδευτικούς

Μέσα στούς κατάμεστους ἀπό μαθητές καί ἐκπαιδευτικούς Ἱερούς Ναούς, τιμήθηκε ἡ Ἑορτή τῶν Τριῶν Ἁγίων Μεγάλων Ἱεραρχῶν καί Οἰκουμενικῶν Διδασκάλων στήν Ἱερά Μητρόπολη Καστορίας. Ὁ...

Η εορτή των Τριών Ιεραρχών στο Λονδίνο

Εορταστική εκδήλωση πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα το βράδυ, 30 Ιανουαρίου 2023, στον Ι. Ναό Τιμίου Σταυρού και Αρχαγγέλου Μιχαήλ Golders Green του Λονδίνου, για τον...

Επίσκεψη στην Πατριαρχική Καθέδρα του Πρέσβη της Ελλάδος στην Αίγυπτο

Επίσημη επίσκεψη στην Πατριαρχική Καθέδρα πραγματοποίησε την 31η Ιανουαρίου 2023 ο νέος Πρέσβυς της Ελλάδος στην Αίγυπτο, Εξοχ. κ.Νικόλαος Παπαγεωργίου. Υποδεχόμενος ο Μακαριώτατος τον κ....