Μετά την κατακραυγή την οποία επεφύλαξε μεγάλο μέρος του απλού λαού στην προσωπική θέση του Αρχιεπισκόπου για τα συλλαλητήρια, είτε προσπαθώντας να διασώσει τον εαυτό του, είτε υπακούοντας στην «πληρωμένη» απάντηση που του έδωσε για τους 9, ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης, ο Αρχιεπίσκοπος συγκάλεσε έκτακτη συνεδρία της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου.

Δεν θα μπορούσε να κάνει αλλιώς. Ο Λαός, εξέλαβε ως απαξίωση την θέση του Αρχιεπισκόπου, για την διάθεση του να εκφράσει με συλλαλητήριο την εθνική αντίρρηση στην διαφαινόμενη θέληση της πολιτείας να αναγνωρίσει το κράτος των Σκοπίων με όνομα που θα περιέχει τον όρο Μακεδονία. Αλλά και κουβέντες Ιεραρχών σαν το «Αυτή ήταν η προσωπική άποψη του Μακαριωτάτου και η γνώμη της Εκκλησίας θα ανακοινωθεί από την Ιεραρχία» τρομοκράτησαν την οδό Αγίας Φιλοθέης.

Ήταν πολλά μαζεμένα από αστοχίες του Αρχιεπισκόπου και των συνεργατών του στο επικοινωνιακό κομμάτι. Αρχικά η επιστολή απάντηση του Πρωθυπουργού. Με εξουσιαστικό ύφος, ο άθεος και αστεφάνωτος εύχεται στον Αρχιεπίσκοπο γράφοντας: «σε Σας και στο χριστεπώνυμο πλήρωμα της Εκκλησίας μας». Με ύφος αρχηγού της Εκκλησίας φαίνεται να θεωρεί την Εκκλησία δικιά του, οπότε και τον Αρχιεπίσκοπο υπάλληλο του.

Εν συνεχεία έρχεται η άρον άρον επιστροφή του Αρχιεπισκόπου, από την Αμφιλοχία στην Αθήνα, για να δεχθεί τον πρωθυπουργό. Ήταν μια πρωτοφανής κίνηση του δευτέρου, που προκάλεσε την αντίδραση των κομμάτων. Ο Άγιος Αθηνών χωρίς να προστατεύσει εαυτόν, προσκαλώντας δύο Συνοδικούς Ιεράρχες ή έστω όμορους, λόγω του εκτάκτου, συναντάται με τον Πρωθυπουργό. Αμέσως μετά με δήλωση του προσπαθεί να φρενάρει την διάθεση διαμαρτυρίας του λαού, δίνοντας χέρι βοηθείας στην Κυβέρνηση. Χωρίς να χρειάζεται κάτι τέτοιο, οι αδαείς επικοινωνίας και διπλωματίας ως φαίνεται συνεργάτες του, καταγράφουν ότι ο Αρχιεπίσκοπος «δεν παρέλειψε να επισημάνει την εμπιστοσύνη του προς τους, εκ του Συντάγματος, καθ’ ύλην αρμόδιους, να χειριστούν τα εθνικά μας ζητήματα με αίσθημα ευθύνης. Υπογράμμισε μάλιστα ότι αυτή την ώρα δεν χρειάζονται συλλαλητήρια και φωνές, αλλά εθνική συναίνεση, συνεννόηση και ομοψυχία».

Ακολούθως χωρίς να είναι σαφές αν είχε την προς τούτο εντολή της ΔΙΣ, μεταβαίνει πάλι μόνος του στο Πρόεδρο της Δημοκρατίας για να τον ενημερώσει για την εκκλησιαστική πλευρά του θέματος των Σκοπίων και του κράτους των.

Και τέλος το μη περαιτέρω ολοκληρώνεται όταν δίνει την «χαριστική βολή» στο εαυτό του. Ανοίγει διάλογο με τους δημοσιογράφους για τους Ιεράρχες που συμμετείχαν στο συλλαλητήριο της Θεσσαλονίκης λέγοντας τι είναι 9 «μπροστά στους 82;».

Ο Αρχιεπίσκοπος καταλαβαίνοντας το αδιέξοδο στο οποίο οδηγήθηκε, προσπάθησε να διασωθεί από την εκδίκηση των 9 Ιεραρχών, οι οποίοι συμμετείχαν στο συλλαλητήριο της Θεσσαλονίκης. Με βλέμμα στις επερχόμενες εκλογές, φοβούμενος εκλογική πανωλεθρία με πιθανή την μη εκλογή του διευθυντή του ιδιαίτερου γραφείου του για τη Μητρόπολη Μάνης, και μαθαίνοντας συζητήσεις Ιεραρχών είπε να σώσει ότι σώζεται.

Έτσι συνήλθε έκτακτη συνεδρίαση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου η οποία πράγματι με νηφαλιότητα απέδωσε την πραγματικότητα των γεγονότων, βγάζοντας από το κάδρο τον Αρχιεπίσκοπο, με μια παράγραφο που του δίνει «άφεση».

Στο δελτίο τύπου της έκτακτης ΔΙΣ, η φωνή της Εκκλησίας είναι σαφής και καταδεικνύει ότι έλαβε το μήνυμα που ο λαός και οι ανδρείοι και δυναμικοί Ιεράρχες της Μακεδονίας της έδωσαν. Γράφει: «Η Εκκλησία της Ελλάδος, πρωτοπόρος διαχρονικά στους αγώνες του Έθνους, θεωρεί ότι κάθε έκφραση υπερασπίσεως των δικαίων της Μακεδονίας μας είναι επαινετή, αρκεί αυτή να είναι γνήσια, ανιδιοτελής και πηγαία, και πάντα στο πνεύμα μιας νόμιμης και δημοκρατικής εκδήλωσης. Ως εκ τούτου, στο πλαίσιο της ελευθερίας εκφράσεως των Κληρικών και Λαϊκών μελών Της, σέβεται το δικαίωμα αυτών να πράττουν κατά συνείδηση, με σύνεση και υπευθυνότητα».

Αναλαμβάνοντας δε την ευθύνη μιας οιωνοί διαμαρτυρίας, ανακοινώνει ότι  «το Σάββατο της Τυρινής, 17 Φεβρουαρίου», θα «τελέσει Συνοδική Θεία Λειτουργία και Ιερό Μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως των ψυχών του ήρωα του Μακεδονικού αγώνος Παύλου Μελά και όλων των Μακεδονομάχων, στον τόπο όπου ηρωικώς έπεσαν, την Στάτιστα της Ιεράς Μητροπόλεως Καστορίας».

Αφού θα έχουν πιθανόν όλα τελειώσει, θα γίνει και το Συνοδικό Μνημόσυνο στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας. Εκεί οι τέσσερις από τους πέντε Ιεράρχες απέδειξαν ότι δεν είναι ικανοί να αναλάβουν προσωπικά το κόστος ακόμα και της συμμετοχής τους σε ένα συλλείτουργο για την Μακεδονία. Κάτω από δικαιολογίες πανηγύρεων ονομαστηρίων και ασθενειών, κρύφτηκαν από τον Αρχιεπίσκοπο, έχοντας πιθανώς ο καθένας μπροστά του, τα αυριανά θέλω του. Έτσι έρχεται η Ιερά Σύνοδος να διασώσει να αλλάξει την φθορά την οποία υπέστησαν στα μάτια του ποιμνίου τους, τελώντας στην περιοχή τους, ιερό μνημόσυνο.

Η προσεκτική διατύπωση της ΔΙΣ, δίνει την δυνατότητα στον κάθε εχέφρονα Έλληνα να διαλαλήσει την αντίθεσή του στις κυβερνητικές αλχημείες, συμμετέχοντας στο επερχόμενο συλλαλητήριο της 4ης Φεβρουαρίου στην Αθήνα. Έτσι δίνει την άδεια της και στους μητροπολίτες της Ελλάδος, ως εκκλησιαστικά πρόσωπα και Έλληνες πολίτες να παραστούν και αυτοί. Αρκεί να μην γίνει ξανά, κανένα λάθος από το 19-21. Με τον τρόπο αυτό η ΔΙΣ λέει στον λαό ο οποίος από άγνοια, την ταυτίζει με τον Αρχιεπίσκοπο, «ότι ορισμένοι ούτε ανέγνωσαν ορθά το γράμμα, ούτε αντελήφθησαν ουσιαστικά το πνεύμα της ξεκάθαρης θέσης Της».

Συνοπτικός